DODIK JE VIŠE NEGO IKO DRUGI ZADUŽIO SRBE: RS više nego duplo zaduženija od Federacije, a u 2017. zadužuje se za dodatnih 569 miliona KM!

Vlada Republike Srpske planira se u ovoj godini zadužiti za 348 miliona maraka putem 18 emisija kratkoročnih trezorskih zapisa i dugoročnih obveznica, te još 205 miliona KM iz spoljnih izvora.

  • Ekonomija

  • 03. Jan. 2017  03. Jan. 2017

  • 4

Vladinim „Planom pozajmljivanja u zemlji za 2017. godinu” predviđeno je da se RS posredstvom Banjalučke berze ukupno zaduži za 569 miliona KM, od čega iz domaćih izvora planira da obezbijedi 364 miliona KM, a iz spoljnih 205 miliona KM.

 

Najveći dio zaduženja iz domaćih izvora biće obezbijeđen upravo emisijom hartija od vrijednosti -trezorskim zapisima i obveznicama..

 

 „Cilj upravljanja dugom RS je obezbjeđenje finansijskih sredstava za finansiranje odobrenih investicionih projekata, refinansiranje duga i izvršenje budžeta RS, uz minimalne troškove i rizike, a imajući u vidu stepen razvijenosti ekonomije i domaćeg tržišta HOV“, navodi se u ovom dokumentu.

 

Republika Srpska do sada je imala 46 aukcija trezorskih zapisa, od kojih su 44 bile uspješne, a ukupna nominalna vrijednost tih emisija bila je 895 miliona.

 

Pored toga, bilo je 19 aukcija dugoročnih obveznica, od kojih je sedam bilo u 2016. godini.

 

„Dug po ovim obveznicama na kraju novembra 2016. iznosio je 741 milion KM“, navedeno je u Planu.

 

Republika Srpska se od 2011. godine, zaduživala po izuzetno visokim kamatnim stopama koje su se, na osnovu dugoročnih obveznica, kretale od 4 do 6 posto.

 

Opozicija u Narodnoj skupštini RS-a uputila je nedavno niz upozorenja na stanje u budžetu RS-a, uz zahtjev da se zaustavi dalje zaduživanje tog bh. entiteta i usvoji novi zakon koji će regulirati tu oblast.

 

Opozicija je upozorila na činjenicu da će uskoro svaka druga marka u budžetu RS-a odlaziti na servisiranje javnog duga tako da za kapitalne projekte neće ostati ništa.

 

Uporedo s tim dolaze i upozorenja ekonomista da se RS previše i preskupo zadužuje. Kamate po osnovu kratkoročnih trezoraca su bile i 5,5 odsto. S druge strane, Vlada Federacije BiH se, od samog početka, zaduživala mnogo povoljnije. Za dugoročne obveznice plaćali su kamatu oko 3,8 odsto, koja je pala na 2,2. Kamate za trezorce su se kretale od 2,4 odsto, dok poslednjih mjeseci prodaju trezorce i po negativnoj kamatnoj stopi.

 

Kamate na HOV su protekle godine drastično opale u oba entiteta u odnosu na prethodne godine, ali je Republika Srpska i dalje zadržala više stope, što predstavlja skuplji vid zaduženja.

 

Putem hartija od vrednosti Republika Srpska se, od 2011. godine pa do danas, zadužila za 1,7 milijardi KM. Samo protekle godine Vlada RS se zadužila za dodatnih 430 miliona KM.

  

U ukupnom dugu BiH, Republika Srpske učestvuje sa 63,99 posto, FBiH sa 35,74 posto, što praktično znači da je Republika Srpska, u relativnom odnosu, više nego dvostruko zaduženija od Federacije BiH.

 

Prije osam godina ukupan dug Republike Srpske iznosio je 3 milijarde KM, ali je do danas više nego udvostručen. Vlade SNSD-a uz to su potrošile i 1,6 milijardi maraka od privatizacije Telekoma i Naftne industrije.

 

Mjereno „po glavi“ stanovnika slika izgleda ovako: svaki stanovnik Federacije BiH duguje 1.900 KM, dok svaki stanovnik RS duguje 3.900 KM (po osnovu javnog duga entiteta).

 

 

Mjereno „po glavi stanovnika“, BiH spada u grupu najmanje zaduženih država u Jugoistočnoj Evropi. Najzaduženija je Grčka, čiji javni vanjski dug premašuje 175 posto bruto domaćeg proizvoda, dok vanjski dug BiH iznosi svega 33 posto bruto domaćeg proizvoda. Po ovom kriteriju, Grčka je skoro šest puta zaduženija od BiH.

 

Prednost BiH u odnosu na većinu država regije ogleda se i u povoljnijoj ročnoj strukturi duga: BiH je uglavnom zadužena kod MMF-a, Svjetske banke, EBRD-a i EIB-a, i riječ je o „soft“ kreditima s dugim rokom otplate i niskom kamatom, dok je primjerice dug Grčke najvećim dijelom nastao emisijom vrijednosnih papira s kratkim rokom otplate od 5-7 godine i visokom kamatnom stopom iznad 6 posto.

 

Izuzetak su samo obaveze nastale po osnovi kratkoročnog pozajmljivanja novca putem trezorskih zapisa i obveznica, čemu je osobito sklona Vlada Republike Srpske.

 

U grupi visoko zaduženih država, s vanjskim dugom koji dostiže, pa čak i premašuje bruto domaći proizvod nalaze se još i Srbija, Hrvatske, Slovenija, Rumunija i Bugarska.

 

Ukupan spoljni dug država ex Jugoslavije iznosi oko 145 milijardi eura.

 

Prema podacima Svjetske banke, odnos spoljnog duga i BDP-a u 2015. godini iznosio je za BiH 52,1 odsto, za Makedoniju 64,4 odsto, za Sloveniju 84,4 odsto, za Srbiju 89,4 odsto, za Hrvatsku -103,4 odsto, a za Crnu Goru 104,4 odsto.

 

A.M.

Komentari - Ukupno 4

NAPOMENA: Komentari odražavaju stavove njihovih autora, a ne nužno i stavove redakcije Slobodna Bosna. Molimo korisnike da se suzdrže od vrijeđanja, psovanja i vulgarnog izražavanja. Redakcija zadržava pravo da obriše komentar bez najave i objašnjenja. Zbog velikog broja komentara redakcija nije dužna obrisati sve komentare koji krše pravila. Kao čitalac također prihvatate mogućnost da među komentarima mogu biti pronađeni sadržaji koji mogu biti u suprotnosti sa vašim vjerskim, moralnim i drugim načelima i uvjerenjima.

  1. Lista komentara
  2. Dodaj komentar

trenutak ...