MNOGA OTKRIĆA PADAJU U VODU: Kako su „besmrtne ćelije“ probudile sumnju u nauku...

Uznemirujuća vijest se proširila naučnom i širom zajednicom nakon objavljivanja članka Sergea Horbacha i Willema Halffmana, sa Radboud univerziteta u Nijmegenu, u časopisu PLoS ONE 12. oktobra 2017. godine.

  • HiTec

  • 29. Okt. 2017  29. Okt. 2017

  • 0

Prema njihovim procjenama, više od 30 hiljada istraživanja u oblasti biomedicinskih nauka je potencijalno nevalidno ili sadrži značajne greške, budući da su u istraživanjima korištene ćelijske linije čiji identitet je pogrešno identifikovan. Ovi radovi citirani su oko pola miliona puta, dovodeći validnost rezultata u biomedicinskim naukama u veliku krizu. 


Sve je počelo pedesetih godina prethodnog vijeka kada je nastala prva linija besmrtnih ćelija. Henrietta Lacks, po čijem je imenu ova linija nazvana HeLa, umrla je od raka grlića materice 1951. godine. Henriettin doktor je bez njenog pristanka uzeo uzorak tkiva i proslijedio ga doktoru Georgeu Gayu koji je bio odlučan da napravi prvu imortalizovanu ljudsku ćeliju, u čemu je i uspio. 

HeLa ćelije su do danas najkorištenija linija ćelija za ispitivanje, naročito poznate po svojoj otpornosti i nevjerovatnoj brzini umnožavanja. Procjenjuje se da je do danas nastalo čak 20 tona HeLa ćelija širom sveta. Jasno je da ćelija nastala 1951. godine i njena replika iz 2017. godine ne mogu biti potpuno identične, ali teško je povjerovati da danas ove ćelije drastično variraju čak i u broju kromosoma. 

Inspirisane HeLa linijom nastale su i mnoge druge ćelijske linije koje su vremenom postale kontaminirane drugim ćelijama. Još prije 17 godina u časopisu Nature objavljen je komentar koji poziva na rješavanje ovog problema. Bo Malstrom, švedski profesor biokemije koji umire iste godine kad objavljuje ovaj komentar, navodi da DNK ispitivanja HeLa ćelija u nekim slučajevima pokazuju da su toliko kontaminirane i mutirane da je jedino što ih i dalje čini HeLa samo ime. 

Horbach i Halffman na samom početku svog članka navode da nije rijetko danas naići na članke koji prezentuju rezultate o raku pluća vršeći ispitivanja na ćelijama jetre, kao i da miješanje ljudskih sa mišjim ćelijama nije iznenađujuća pojava. U nekim slučajevima ovakva greška može minimalno da utiče na zaključke, dok u drugim može da učini rezultate potpuno besmislenim. 

Amanda Kypes – Davis, predstavnica Internacionalnog odbora za autentikaciju ćelijskih linija (ICLAC), objašnjava u članku iz 2015. godine kako nije nimalo teško doći do kontaminacije ćelijskih linija. Kada se postavi kultura, potrebno je vrijeme prije nego što se razvije linija i tada ćelije nisu nužno aktivne. Tokom ove neaktivnosti dovoljan je kontakt sa jednom ćelijom drugog porijekla da se identitet kulture promijeni do neprepoznatljivosti, a da istraživači toga ne budu ni svjesni. 

Iako uveliko svjesni postojanja ovog problema već duži niz godina, istraživači nisu postali savjesniji po pitanju ispitivanja porijekla ćelija koje koriste. Ovakvo ponašanje je dovelo do broja radova koji su u svom članku Horbach i Halffman prezentovali, polazeći od toga da su 451 ćelijske linije potpuno kontaminirane. Pretpostavlja se da su istraživači jednim dijelom ignorisali ovaj problem iz finansijskih razloga, kao i zbog konstantnog pritiska da objavljuju nove radove, nemajući vremena da provjere identitet ćelijskih linija. 

Horbach ipak optimistično vjeruje da istraživači ne objavljuju rezultate sa kontaminiranim ćelijama namjerno, već da je sve plod iskrene greške. Veći problem od traženja krivca on vidi u očiglednoj opasnosti koju ovakvi nereplikabilni i nepouzdani rezultati donose po nauku.

Komentari - Ukupno 0

NAPOMENA: Komentari odražavaju stavove njihovih autora, a ne nužno i stavove redakcije Slobodna Bosna. Molimo korisnike da se suzdrže od vrijeđanja, psovanja i vulgarnog izražavanja. Redakcija zadržava pravo da obriše komentar bez najave i objašnjenja. Zbog velikog broja komentara redakcija nije dužna obrisati sve komentare koji krše pravila. Kao čitalac također prihvatate mogućnost da među komentarima mogu biti pronađeni sadržaji koji mogu biti u suprotnosti sa vašim vjerskim, moralnim i drugim načelima i uvjerenjima.

  1. Lista komentara
  2. Dodaj komentar

trenutak ...