LIKVIDACIJA OBAVIJENA VELOM TAJNI: Ko je naručilac ubistva čečenskog komadanta u Berlinu?

Zelimhan Hangošvili je bio komandant čečenske jedinice koja se borila s ruskim trupama tokom Drugog čečenskog rata. Poslije je strahovao da ga proganjaju, možda ruski agenti, možda Čečeni. Prošlog mjeseca ubijen je u Berlinu i nije prvi Čečen koji je ubijen u inostranstvu pod sumnjivim okolnostima

  • Jeste li znali

  • 02. Sep. 2019  02. Sep. 2019

  • 1

Kada je Hangošvili tražio politički azil u Njemačkoj 2016. godine, bježao je od više pokušaja ubistava i pokušao da se distancira od svog pređašnjeg života - prije deset godina je bio komandant čete koja se borila protiv ruskih trupa u Drugom čečenskom ratu, piše redakcija Radija Slobodna Evropa na engleskom jeziku.

S porodicom se smjestio u Berlinu gdje je redovno petkom prisustvovao molitvama u lokalnoj džamiji. Kada je 23. avgusta poslije izlaska iz džamije išao stazom kroz drveće, prišao mu je čovjek na biciklu i ispalio mu dva metka u glavu, ubivši ga na licu mjesta.

Hangošvili je posljednja žrtava u nizu misterioznih ubistava tokom više godina čije su mete bili čečenski izgnanici i Rusi koji su se sukobili s Kremljem ili ruskim bezbjednosnim službama.

Njemačka policija uhapsila je ruskog državljanina i mediji su citirali neimenovane zvanične izvore koji su rekli da istražitelji ispituju da li je ubistvo zapravo bio politički atentat.

Hangošvilijevi poznanici su rekli da nema sumnje da je riječ o planiranom ubistvu, pošto je bio vojni komandant u Čečeniji početkom 2000-ih godina. Neki su čak kritikovali njemačku vladu što mu nije odobrila zahtjev za azil.

Portparol Kremlja Dmitrij Peskov odbacio je tvrdnju da je ruska vlada umiješana.

Hangošvili potiče iz Pankijske klisure, povremeno problematičnog regiona u Gruziji u kojem živi etnička čečenska zajednica poznata kao Kisti. Mnoge čečenske izbjeglice iz Rusije godinama su se tamo naseljavale.

Kada su ruske oružane snage 1999. napale Čečeniju – region koji je imao poluatonomiju od kraja Prvog čečenskog rata 1996. godine – Hangošvili se pridružio brojnim Čečenima u toj borbi. Prijatelji i poznanici kažu da je komandovao četom s nekoliko desetina boraca.

Borio se uz čuvenog komandanta Šamila Basajeva, kao i Aslana Mashadova, koji je kratko bio predsjednik Čečenije.

Basajev je 2006. ubijen u eksploziji u Ingušetiji, koja se graniči s Čečenijom. Mashadov je ubijen 2005. u Čečeniji tokom upada agenata ruske Federalne službe bezbjednosti (FSB).

Kada je Moskva 2005. pojačala ofanzivu, Hangošvili je pobjegao iz Rusije u Gruziju, gdje je dobio gruzijski pasoš na kojem je korišćeno prezime njegove majke kako bi djelimično prikrio identiet, rekli su Mas i Mikeladze.

Hangošvili je uživao ugled i autoritet u pankiskoj zajednici, koja obično broji oko 7.000 ljudi, ali se uvećala tokom borbi u Čečeniji.

Njegov stariji brat Zurab u intervjuu 26. avgusta za organizaciju navedenu kao čečenska humanitarna grupa, rekao je da je Hangošvili preživio pokušaj otmice 2008. godine. Tada je, rekao je, grupa ljudi u Panksijskoj klisuri smislila plan da ga kidnapuje i odvede u Rusiju.

Hangošvili je 2015. preživio pokušaj ubistva usred bijela dana u centru Tbilisija, kada je sa četiri hica pogođen u ruku i rame.

Zbog toga su on i njegova porodica tražili zaštitu od gruzijskih vlasti, ali im je zahtjev odbijen, rekla je advokatica Mikeladze. Štaviše, rekla je ona, tužioci su uradili malo toga da u potpunosti istraže pokušaj ubistva.

Kao i Zurab, mnogi Čečeni, ruski disidenti i drugi posmatrači brzo su uprli prstom u Moskvu zbog ubistva.

Poređenja sa Skripaljem

Njemački mediji su takođe spekulisali da je Hanogošvili možda bio meta ruskih bezbjednosnih agenata i povukli paralale s trovanjem dvostrukog agenta KGB-a Sergeja Skripalja, koji je navodno bio meta ruske vojne obavještajne službe 2018. u Engleskoj.

Ruski predsjednik Vladimir Putin je 2006. potpisao zakon kojim su legalizovana ubistava ljudi koji žive izvan Rusije i za koje se smatra da predstavljaju terorističku prijetnju – u suštini ubistva koje je odobrila država.

Internet sajt povezan s čečenskim separatističkim pokretom objavio je 2008. godine, kako je naveo, “listu (Čečena) za odstrijel” koju su sastavile ruske bezbjednosne službe. Lista nikada nije definitivno potvrđena.

Mikeladze je rekla da je Hangošvili bio uvažavan u pankijskoj zajednici i da je bio u dobrom odnosu sa službama gruzijske vlade. On je 2008. bio na čelu jedinice koja je trebalo da učestvuje u misiji u separatističkom gruzijskom regionu Južna Osetija za podršku gruzijskoj vojsci koja se borila protiv ruskih snaga.

Ruske snage su ipak brzo savladale gruzijske trupe i borbe između dvije države praktično su bile gotove poslije pet dana, završivši ruskom okupacijom Južne Osetije i kasnije ruskim priznanjem nezavisnosti tog regiona i Abhazije, još jednog separatističkog regiona u Gruziji. Hangošvilijeva jedinica nikada nije angažovana.

Mas je rekao da je Hangošvili strahovao da će biti napadnut još prije nego što je iz Čečenije otišao u Gruziju. Prekinuta misija ulaska u Južnu Osetiju i borba na strani gruzijskih trupa su samo povećale taj strah.

Nemački istražitelji objavili su 24. avgusta da su uhapsili 49-godišnjeg ruskog državljanina, kojeg su nemački mediji identifikovali kao Vadima S. Policijski ronioci su pronašli pištolj Glok 26 (Glock) koji je on navodno bacio u obližnju reku, zajedno s biciklom koji je vozio.

Kancelarija berlinskog tužilaštva nije odgovorila na imejlove i telefonske pozive radi komentara.

Sređivanje računa?

Drugi Čečeni su, međutim, spomenuli mogućnost sređivanja računa, u vezi s nasilnim incidentom 2012. u Gruziji. U incidentu su vatru razmijenili naoružana grupa, u kojoj su neki imali čečensko porijeklo, i gruzijske bezbjednosne snage, koje su naredile vazdušne udare i upotrebu helikoptera.

Tokom incidenta, naoružana grupa je uzela nekoliko talaca i Hangošvili je navodno sarađivao s gruzijskim bezbjednosnim sagama da se oni oslobode.

Incident se završio borbom u kojoj je ubijeno oko deset ljudi.

Tu grupu je, rekao je Zurab u intervjuu 26. avgusta, naoružala i finansirala milicija pod kontrolom čečenskog lidera Ramzana Kadirova, koji je, prema aktivistima, ugušio pobunu i pacifikovao Čečeniju brutalnim kršenjima ljudskih prava.

Međutim, u izvještaju gruzijskog javnog pravobranioca iz 2012. ukazano je na umiješanost čečenskih ekstremista - od kojih su neki došli u Gruziju iz Evrope – koji su tražili bezbjedan prolaz u susjedni ruski region Dagestan.

Izvještaj je takođe nagovijestio tajni plan gruzijske vlade s ciljem da se naoružaju čečenski borci za povratak u Čečeniju i obnovu borbi protiv lokalnih i federalnih ruskih snaga.

U svakom slučaju, zapažena uloga Hangošvilija u incidentu ostala je u lošem sjećanju rođaka ili saveznika ubijenih u borbama, i neki pripadnici čečenske dijaspore spekulišu da je ubistvo u Berlinu možda bilo sređivanje računa.

Hangošvili nije prvi Čečen koji je ubijen u egzilu pod sumnjivim okolnostima – gdje se uglavnom sumnja na ruske agente.

Dvije godine prije nego što je Putin zvanično odobrio ubistva u inostranstvu, Zelimhan Jandarbijev, koji je kratko bio predsjednik Čečenije 90-ih, ubijen je 2004. u Kataru kada je bomba uništila njegov automobil. Katarske vlasti su optužile rusku vojnu obavještajnu službu za umiješanost i dva čovjeka su poslata nazad u Rusiju pošto su osuđena na katarskom sudu.

Sulim Jamadajev, koji je komandovao čuvenom vojnom jedinicom Vostok i koji je smatran rivalom Kadirova, ubijen je 2009. u Dubaiju. On je bio jedan od tri člana istaknutog klana koji se borio protiv ruskih snaga u Prvom čečenskom ratu i kasnije prešao na stranu Rusa. Sva trojica su ubijena.

Takođe 2009. godine, Umar Israilov, bivši separatistički lider koji je kasnije postao tjelohranitelj Kadirova upucan je i ubijen ispred pijace u Beču. Israilov je javno kritikovao Kadirova zbog umešanosti u mučenja i kršenja ljudskih prava.

(CdM/RSE)

Komentari - Ukupno 1

NAPOMENA: Komentari odražavaju stavove njihovih autora, a ne nužno i stavove redakcije Slobodna Bosna. Molimo korisnike da se suzdrže od vrijeđanja, psovanja i vulgarnog izražavanja. Redakcija zadržava pravo da obriše komentar bez najave i objašnjenja. Zbog velikog broja komentara redakcija nije dužna obrisati sve komentare koji krše pravila. Kao čitalac također prihvatate mogućnost da među komentarima mogu biti pronađeni sadržaji koji mogu biti u suprotnosti sa vašim vjerskim, moralnim i drugim načelima i uvjerenjima.

  1. Lista komentara
  2. Dodaj komentar

trenutak ...