Ruske vlasti "nastavljaju napore da destabilizuju Balkan" i da razore Dejtonski sporazum iz 1995. godine, navodi se u izvještaju od 11. septembra Instituta za proučavanje rata (ISW), prenosiUnited24media.

Istraživači vjeruju da su ti napori dio šire kampanje podjele i odvraćanja Evrope, što je stav koji dijeli i ISW nakon sastanka između ruskog ministra vanjskih poslova Sergeja Lavrova i Milorada Dodika, lidera RS-a, jednog od entiteta u Bosni i Hercegovini. Lavrov je 9. septembra u Moskvi ugostio Dodika, gdje je osudio "pokušaje Zapada" da ga ukloni sa vlasti u RS-u.

Izvještaj naglašava da su se Lavrov i Dodik sastali na 30. godišnjicu Dejtonskog sporazuma, kojim je okončana "agresija NATO-a" na Bosnu i Hercegovinu tokom operacije alijanse iz 1995. godine, Deliberate Force. Lavrov je optužio Zapad da "krši" sporazum kako bi stekao "potpunu kontrolu" nad Bosnom i Hercegovinom i uskratio prava Srbima.

Lavrov je takođe pohvalio Dodika zbog planiranja referenduma u RS-u u oktobru, navodeći da "Zapad ne voli referendume", uključujući i "transparentan" referendum održan na Rusijom okupiranom Krimu.

ISW je istakao da su se Lavrov i Dodik sastali istog dana kada je Rusija pokrenula veliku invaziju dronovima u poljski zračni prostor, vjerovatno s ciljem testiranja jedinstva NATO-a i Evropske unije.

"Kremlj je ranije koristio svoje odnose sa RS-om kako bi dodatno uticao na Balkan, sijao podjele u Evropi i potkopavao Dejtonski sporazum, podržan od SAD-a, da bi bacio Balkan u haos", naveli su istraživači.

U augustu je sud Bosne i Hercegovine odbio Dodikovu žalbu na odluku Centralne izborne komisije Bosne i Hercegovine o suspenziji njegovih ovlasti. Presuda suda je konačna, što znači da se moraju raspisati prijevremeni izbori za predsjednika RS-a u roku od 90 dana. Novi predsjednik će obavljati funkciju samo godinu dana, do oktobra 2026. godine, kada je trebao isteći trenutni mandat Dodika.

Kroz svoju karijeru, Dodik je održavao bliske veze sa Rusijom, dobijajući podršku ruske vlade u svojim naporima da ojača nezavisnost RS-a. Njegov stav mu je donio reputaciju destabilizirajuće sile na Balkanu, posebno zbog njegovog otpora reformama usmjerenim na poboljšanje integracije zemlje sa Evropskom unijom i NATO-om. Dodikovo liderstvo takođe je obilježeno podrškom politikama koje se vide kao potkopavanje multietničkog identiteta Bosne i Hercegovine, posebno kroz njegove napore da ospori ustavni okvir zemlje i promoviše srpski nacionalizam.

Ranije, 6. augusta, Centralna izborna komisija Bosne i Hercegovine je zvanično ukinula mandat Miloradu Dodiku, prema saopštenju komisije.