Evropski lideri i američki predsjednik Donald Trump konačno su se našli na istoj strani kada je riječ o odnosu prema Rusiji i ratu u Ukrajini, prenosi New York Times. Nakon mjeseci neizvjesnosti i promjena tonova, Trump je uveo oštre sankcije ruskim energetskim gigantima Lukoilu i Rosnjeftu, dok je Evropska unija jučer uzvratila vlastitim paketom ekonomskih i vojnih mjera.

Ova koordinirana akcija, ocjenjuju analitičari, označava prvi pravi zaokret Trumpove administracije u odnosu prema Moskvi i signalizira početak nove faze zajedničkog pritiska Zapada na Kremlj.

Sankcije pogađaju srž ruske ekonomije

Trumpova odluka da kazni dva najveća ruska proizvođača nafte mogla bi, prema analitičarima, ozbiljno pogoditi ruski budžet. Evropa je istovremeno najavila da će nastaviti finansirati i vojno podržavati Ukrajinu u naredne dvije godine, što se već naziva najvećim zajedničkim planom Zapada od početka rata.

Evropska unija razmatra i korištenje zamrznute ruske imovine kao osnove za novi zajam Ukrajini od 140 milijardi eura, koji bi se vraćao samo ako Rusija nakon rata plati ratnu odštetu. Međutim, Belgija – koja drži najveći dio te imovine – upozorava na moguće pravne rizike i traži zajedničku odgovornost svih članica.

Nova evropska odlučnost

Predsjednik Evropskog vijeća António Costa poručio je da će Unija ispuniti finansijske i vojne obaveze prema Kijevu, procijenjene na više od 150 milijardi eura. Novi evropski paket sankcija uključuje zabranu uvoza ruskog ukapljenog plina (LNG) od 2027. godine, te uvođenje restrikcija za 117 ruskih tankera koji su ranije izbjegavali nadzor.

„Bez Evrope nema dogovora o Ukrajini“, poručio je francuski analitičar Jean-Dominique Giuliani, ističući da je upravo evropska upornost natjerala Trumpa na promjenu pristupa Moskvi.

Trumpov “mirovni odbor” po uzoru na Gazu

Dok Zapad pojačava sankcije, diplomate rade na novom 12-tačkovnom planu za mir, koji bi uključivao osnivanje “mirovnog odbora” pod Trumpovim vodstvom. Plan predviđa razmjenu zarobljenika, povratak ukrajinske djece deportirane u Rusiju i sigurnosne garancije Ukrajini kao korak ka članstvu u Evropskoj uniji.

Prema pisanju zapadnih medija, ulogu u ovom planu ima i Melania Trump, koja navodno lično insistira na humanitarnom aspektu sporazuma.

Putin pod pritiskom, ali i dalje bez popuštanja

Iako se čini da Zapad koordinira svoje poteze kao nikada do sada, analitičari upozoravaju da bi Putin mogao ignorisati nove sankcije, kao što je to činio i ranije.

„Putina se ne može privoljeti na mir šarmom ili pregovorima. Predsjednik Trump sada možda shvata da je pritisak na Rusiju jedini način da se rat privede kraju“, izjavio je Richard Fontaine iz Centra za novu američku sigurnost.

No, upozorava da Trump i dalje važi za političara koji „često mijenja stavove“, što bi moglo ponovo otvoriti prostor neizvjesnosti u odnosima između Washingtona i Moskve.

Zapad pojačava pritisak, Evropa i SAD konačno djeluju usklađeno, a Kremlj – uprkos sankcijama i vojnim udarima – i dalje ne pokazuje znakove popuštanja. Svijet s napetošću čeka da vidi hoće li nova transatlantska alijansa protiv Putina donijeti preokret u ratu koji već treću godinu razara Ukrajinu.