Deseci hilajada ultraortodoksnih Jevreja došli su u četvrtak u Jeruzalem kako bi protestovali protiv vojne obaveze, gorućeg pitanja koje koaliciju premijera Benjamina Netanyahua stavlja pod sve veći politički pritisak.

Rasprava o obaveznom služenju vojnog roka i onima koji su od nje izuzeti dugo je uzrokovala napetosti unutar duboko podijeljenog izraelskog društva. 

Gomila ljudi, uglavnom muškaraca odjevenih u tradicionalna crna ultraortodoksna odijela i šešire, zakrčila je ceste na glavnom ulazu u Jeruzalem, paralizirajući promet. Izraelski mediji procjenjuju da se na demonstracijama okupilo oko 200.000 ljudi.

"Trenutno se ljudi koji odbijaju ići u vojsku odvode u vojni zatvor", rekao je Shmuel Orbach koji učestvuje u protestu.

"Nije to tako loše. Ali mi smo jevrejska zemlja. Ne možete se boriti protiv judaizma u jevrejskoj zemlji zemlji, to ne funkcionira", dodao je.

Ultraortodoksni studenti teoloških fakulteta dugo su bili izuzeti od obavezne vojne službe. Mnogim Izraelci ide para na uši zbog onoga što smatraju nepravednim teretom koji nose većina onih koji služe trogodišnji obavezni vojni rok.

Ta se frustracija dodatno pojačala tokom dvogodišnjeg rata na više fronti, od pojasa Gaze do Libanona, Sirije, Jemena i Irana, koji su uzrokovali najveći broj izraelskih vojnih žrtava u zadnjih nekoliko decenija.

To je samo dolilo ulje na vatru u ionako eksplozivnu raspravu o novom zakonu o regrutaciji koji je u središtu krize koja potresa Netanyahuovu koaliciju, na vlasti od konca 2022.

Ultraortodoksni jevrejske vođe kažu da je potpuna posvećenost proučavanju svetih spisa svetinja i boje se da će se njihovi mladići udaljiti od vjerskog života ako budu regrutirani u vojsku.

Vrhovni sud ukinuo izuzeće za pripadnike ultraortodoksnih vjerskih zajednica

U junu prošle godine izraelski Vrhovni sud je ukinuo izuzeće za pripadnike ultraortodoksnih vjerskih zajednica i presudio da vlada mora regrutirati i ortodoksne Jevreje u vojsku.

Parlament se muči s izradom novog zakona o regrutaciji, koji do sada nije uspio ispuniti ni ultraortodoksne zahtjeve ni zahtjeve vojske rastegnute na više strana.

Dva dugogodišnja lojalna politička saveznika, ultraortodoksne jevrejske stranke Shas i Ujedinjeni judaizam Tore (UTJ), napustile su Netanyahuovu koalicijsku vladu u julu zbog spora oko novog nacrta zakona o regrutaciji.

Njihov odlazak ostavio je Netanyahua s koalicijom koja puca po šavovima i čiji su članovi krajnje desnice nezadovoljni izraelskim sporazumom o prekidu vatre s Hamasom, koji je postignut uz posredovanje SAD-a.

Ultraortodoksnim strankama ostavljena su otvorena vrata za ponovno pridruživanje koaliciji ako se spor riješi.

No, postizanje dogovora prihvatljivog ultraortodoksnim političkim vođama moglo bi otuđiti mnoge druge Izraelce u trenutku kada zemlja ulazi u izbornu godinu. Također postoji rizik da Vrhovni sud sruši dogovor koji bi išao na ruku ultraortodoksnim političkim vođama.

Od osnivanja Izraela 1948. jevrejski muškarci koji proučavaju Toru dobivali su godišnju odgodu služenja vojske do 26. godine, kad su u potpunosti oslobođeni te dužnosti.

Time se tadašnjoj grupi od 400 mladića omogućilo da uče svete tekstove i održe jevrejske tradicije, većinom izgubljene u holokaustu.

No danas ultraortodoksnu zajednicu čini 1,3 miliona ljudi, osnaženu činjenicom da njihove žene rađaju prosječno šestero djece, u odnosu na 2,5 koliko iznosi državni prosjek, prenosi Hina.