Predsjednik Srbije je bio prisutan na lokaciji s koje se pucalo na stanovnike glavnog grada Bosne.

Granatiranje grada i ciljani teror snajperista, koji su gađali civile u gradu, bili su dio okrutne i nelegalne strategije Vojske Republike Srpske tokom opsade Sarajeva između 1992. i 1995. godine. Snajperisti su se uglavnom pozicionirali u neboderima duž široke glavne saobraćajnice Zmaja od Bosne. Ova ulica je često nazivana «Snajperska aleja».

Također, padine brda u blizini grada korištene su kao snajperske pozicije. Između ostalog, i padina brda na kojoj se nalazi Jevrejsko groblje. Tamo su bile pozicionirane četničke jedinice. Jedan od stranaca koji je tamo došao bio je i današnji predsjednik susjedne Srbije, Aleksandar Vučić. On je bio na Jevrejskom groblju kod četnika. To je potvrdio tadašnji četnički vođa Slavko Aleksić za STANDARD u intervjuu 2015. godine, piše bečki Der Standard.

«Vučić je 1993. godine nekoliko mjeseci radio u Palama kao asistent novinara za SRNA-u, srpsku novinsku agenciju», rekao je Aleksić za STANDARD. «Tada je bio mladi student i radio je intervjue, između ostalog i na Jevrejskom groblju u Sarajevu.»

«Dobro razumio posao»

Vučićev mentor, desničarski ekstremista i osuđeni ratni zločinac Vojislav Šešelj (osuđen 2018.), izjavio je pred sudom: «Sve smo radili zajedno. (...) Prije nego što se pridružio našoj stranci, naš generalni sekretar Aleksandar Vučić bio je dobrovoljac u četničkom odredu Slavka Aleksića na Jevrejskom groblju i odatle je povučen da radi na TV Pale, jer se pokazalo da dobro razumije posao.»

20. jula 1995. godine, u vrijeme kada je počinjen genocid nad Muslimanima u istočnoj Bosni, tada mladi Vučić je u parlamentu u Beogradu izjavio da će se «za svakog ubijenog Srbina ubiti 100 Muslimana». Video snimak iz tog vremena prikazuje Vučića na brdima iznad Sarajeva kako se okreće i, iako je to vrlo zamagljeno, nestaje iz vidokruga kamere s mitraljezom prebačenim preko ramena.

Sam Vučić je objasnio da su snimci lažni, da se radi o fotomontaži, te da tada nije nosio pušku, već kišobran. I sada, nakon što se ponovo tematizira snajperski teror nad civilima, Vučić je ponovo tvrdio da nije nosio pušku i da nije pucao na Sarajevo.

I djeca među žrtvama

Prema podacima koje je prikupio Međunarodni tribunal, snajperisti Vojske Republike Srpske samo u periodu između 10. septembra 1992. i 10. avgusta 1994. godine ubili su 253 civila i 406 vojnika. Među poginulima je bilo preko 60 djece. U tom periodu, 1296 civila je ranjeno snajperskim hicima. Među žrtvama su bili i novinari, pripadnici humanitarnih i spasilačkih organizacija, kao i vojnici UN-a. Tokom opsade Sarajeva ukupno je poginulo oko 14.000 ljudi. Ubistvo civila od strane snajperista je težak ratni zločin, bez obzira ko ga je počinio.

Dva komandanta Vojske Republike Srpske, Srbi Stanislav Galić i Dragomir Milošević, optuženi su da su planirali i naredili upotrebu snajperista Vojske protiv civila. Većina napada je dokazano izvedena sa položaja koje su držali Srbi.

Nakon rata, Međunarodni krivični sud ih je osudio zbog zločina protiv čovječnosti, uključujući i terorizam. Galić je proglašen krivim za akte nasilja čija je glavna svrha bila teroriziranje civilnog stanovništva. Politički odgovorni za teror nad civilima, Radovan Karadžić i general Vojske Republike Srpske (VRS), Ratko Mladić, osuđeni su na doživotni zatvor.

Došli iz inostranstva

Ipak, već 1995. godine pojavili su se izvještaji u italijanskim medijima, prema kojima su i stranci bili prisutni kod srpskih snajperista i pucali. Film objavljen 2022. godine također je sugerirao da su na strani VRS-a dolazili turisti katastrofe koji su za novac pucali na bosanske civile. Njihovo putovanje je, nakon što je italijanska obavještajna služba obaviještena, spriječeno od 1994. godine.

Nakon istraga bosanskih tužilaca 2022. godine, i tužilaštvo u Milanu pokrenulo je istragu, nakon što je italijanski novinar Ezio Gavazzeni tvrdio da zna imena nekih italijanskih desničarskih ekstremista koji su pucali kao snajperisti kod VRS-a u Sarajevu. Istraga je trenutno usmjerena protiv nepoznatih počinilaca.

Bosanski medij istraga.ba pisao je prošle sedmice da je Kanađanin srpskih korijena po imenu Nikola Ribić bio jedan od ratnih turista koji je počinio zločine na strani VRS-a. Jedan svjedok je to izjavio 11. juna 2003. godine pred Haškim tribunalom za ratne zločine i rekao da je Ribić, sin srpskih imigranata u Kanadi, bio u jedinici «Bijeli vukovi».

Uhapšen u Mainzu

Ribić je bio optužen zbog otmice vojnika UN-a. Uhapšen je 20. februara 1999. godine u Mainzu i kasnije je pozvan na odgovornost kao terorista. Uglavnom se radilo o rasistima neprijateljski nastrojenim prema muslimanima među strancima koji su bili kod VRS-a.

Opsada Sarajeva bila je najduža opsada glavnog grada u modernoj historiji. Trajala je 1425 dana, od 5. aprila 1992. do 29. februara 1996. godine. Ubistvo ljubavnog para Admire Ismić i Boška Brkića od strane snajperista postalo je simbol patnje u gradu. Oko 14,5 posto svih žrtava rata u Bosni dogodilo se u opkoljenom Sarajevu. Prema procjeni Generalštaba iz 1994. godine, VRS je od Jugoslavenske armije iz susjedne Srbije dobila oko 25 miliona metaka i preko 7.500 granata za rat protiv nezavisne države Bosne i Hercegovine.