Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić i predsjednica Narodne skupštine Ana Brnabić otvoreno su slagali kada su izjavili da nisu dobili obavještenje Evropskog parlamenta da će njihova misija boraviti u Beogradu od 19. do 23. januara. Istina je da je diplomatski protokol u potpunosti ispoštovan te da je Evropski parlament o slanju misije obavijestio Ambasadu Srbije u Briselu, kao i da je još 23. decembra u Narodnu skupštinu Srbije stigla verbalna nota u kojoj se navodi da u Srbiju dolaze europarlamentarci. Kada su ove informacije objavili izvjestilac Evropske unije za Srbiju Tonino Picula i poslanik stranke SRCE Stefan Janjić, Ani Brnabić nije preostalo ništa drugo nego da kaže istinu, piše Nova.rs.

Prije nešto više od mjesec dana stigla je vijest da u Beograd dolazi misija Odbora za vanjsku politiku Evropskog parlamenta. To se dešava nakon što je u samom Evropskom parlamentu velikom većinom glasova usvojena Rezolucija o Srbiji, kojom se podržava pravo studenata i građana na mirne proteste, najoštrije osuđuje talas nasilja koji je provodila policija, kao i konstantna zastrašivanja i hapšenja demonstranata.

Nedugo zatim postalo je jasno da državni vrh, odnosno predsjednik Srbije Aleksandar Vučić i predsjednica Narodne skupštine Ana Brnabić, ne žele razgovarati s europarlamentarcima.

Oboje će, prema zvaničnim najavama, biti na službenom putu. Vučiću, kako je izjavljeno, „ne pada na pamet“ da se sastaje s njima, dok je Brnabić čak tvrdila da vlast nije bila kontaktirana te da su za dolazak misije saznali preko Ambasade Srbije pri Evropskoj uniji.

„Nisu nas kontaktirali. Naša ambasada u Briselu dobila je informaciju i rekla nam da će doći u Narodnu skupštinu Republike Srbije da ‘istraže činjenice’“, izjavila je Brnabić.

Nova.rs je potom uputila pitanje Misiji Srbije pri Evropskoj uniji da li su bili obaviješteni o dolasku europarlamentaraca i da li su o tome informirali vlast u Beogradu. Do objavljivanja ovog teksta, odgovor nije stigao.

Satjerani u ćošak

Povodom navoda koje je iznijela Brnabić ubrzo se oglasio Tonino Picula, izvjestilac Evropskog parlamenta za Srbiju, navodeći da je, osim Ambasade Srbije u Briselu, na programu posjete misije u Beogradu radila i Delegacija EU u glavnom gradu Srbije.

„To je uobičajena praksa Evropskog parlamenta, ništa tu nije izvanredno, osim reakcije vlasti i stanja u zemlji. Osnovna namjera naše delegacije, sastavljene od zastupnika različitih političkih opcija u EP, jeste da u neposrednim razgovorima s onima koji reflektiraju raspoloženje građana Srbije steknemo cjelovitiju sliku o državi u kojoj se u posljednjih godinu dana mnogo toga dešava. Zašto su se vlasti opredijelile za ovu vrstu bojkota, rekao bih da je riječ o izbjegavanju suočavanja s onima koji su ključni za odlučivanje o ulasku Srbije u Evropsku uniju“, istakao je Picula.

Da je vlast u Beogradu bila obaviještena o dolasku misije, potvrdio je i poslanik stranke SRCE Stefan Janjić, objavivši da je dokument o tome stigao u Narodnu skupštinu Srbije.

Na društvenoj mreži X objavio je dokument verbalne note upućene Ministarstvu vanjskih poslova, zavedene 23. decembra pod brojem 06-2768/25, a evidentirane i u pisarnici Narodne skupštine. U dokumentu se navodi da će delegacija Odbora za vanjske poslove Evropskog parlamenta (AFET) posjetiti Srbiju u petak, 23. januara, te se moli za pomoć u organizaciji sastanaka s predsjednikom Aleksandrom Vučićem, predsjednicom Skupštine Anom Brnabić i poslaničkim grupama.

Ovo je bio povod da Ana Brnabić „promijeni“ svoju izjavu, navodeći tokom zasjedanja Skupštine da je vlast ipak bila obaviještena o dolasku misije.

„Obavijestili su me 19. decembra da dolaze 23. januara, nepozvani, bez konsultacija oko datuma, i rekli: ‘želimo sastanak s predsjednikom Republike, s vama kao predsjednicom Skupštine, s poslaničkim grupama’. To je nepoštovanje prema ovom parlamentu, prema ovoj zemlji, prema našem narodu i našim građanima“, rekla je Brnabić.

„Putuj, Evropo, super smo se družili“

Komentarišući činjenicu da je vlast u Srbiji otvoreno lagala o tome da nije bila obaviještena o dolasku europarlamentaraca, bivši diplomata Srećko Đukić rekao je za Novu da je time poslana poruka: „Doviđenja, Evropo“.

„Vlast će i dalje dežurati pored evropskog bankomata, dokle god se tamo može podići koji euro. Neki drugi politički ili vrijednosni moment nas ne interesuje“, rekao je Đukić, navodeći da je srbijanska vlast svjesno ušla u konflikt s Evropskim parlamentom.

Dodao je da u međunarodnim odnosima niko nije toliko nepismen da se ne najavi putem uobičajenih diplomatskih kanala.

Kada je riječ o samoj misiji Evropskog parlamenta, Nova je ranije pisala da se na spisku članova delegacije nalazi devet imena. Međutim, predsjednik Srbije Aleksandar Vučić i predsjednica Skupštine Ana Brnabić u javnim nastupima konstantno ističu samo Tonina Piculu, pokušavajući u sjenu staviti činjenicu da s njim u Beograd dolaze i poslanici iz sestrinskih evropskih stranaka, članica Evropske narodne partije (EPP), čiji je i SNS formalno član.

Na pitanje zašto vlast u prvi plan ističe isključivo dolazak Tonina Picule, diplomata Srećko Đukić odgovara:

„Picula je po nacionalnosti Italijan iz Istre, ali je za ovu vlast on ‘iz Hrvatske’, a to znači – ustaša. Mogao je biti i Srbin, ali za njih je ustaša jer dolazi iz Hrvatske. To je takav nivo politizacije odnosa s Hrvatskom da ne obećava ništa dobro u odnosima dvije zemlje dok je SNS na vlasti“, kaže Đukić.

Dodaje da se narativu režima o „ustašama“ gotovo niko ozbiljno ne suprotstavlja, pa ni opozicione stranke, koje se, prema njegovom mišljenju, ne oglašavaju dovoljno glasno.

Razlog zbog kojeg vlast ne spominje ostale članove delegacije EP, već isključivo Piculu, Đukić vidi i u lošem statusu SNS-a unutar Evropske narodne partije, koja razmatra i mogućnost izbacivanja SNS-a iz članstva.

O tome je ranije govorio i potpredsjednik SSP-a Borko Stefanović.

„Što se tiče EPP-a, predstoji dug proces i vidjet ćemo koliko će biti efikasan postupak izbacivanja SNS-a iz ove političke porodice. Bilo bi korisno da misija EP, među kojom su i predstavnici EPP-a, može pitati predstavnike SNS-a zašto njihov lider Aleksandar Vučić uporno čestita, druži se i putem video-poruka nastupa na skupovima organizacije ‘Patrioti Evrope’, koja zastupa ekstremističke političke stavove. Vučić, s druge strane, ne nastupa na događajima EPP-a. Siguran sam da EPP ne gleda blagonaklono na njegovo šurovanje s akterima koji često zastupaju interese sila izvan EU“, rekao je Stefanović.

Ko iz Evropske narodne partije dolazi u Beograd?

U Beograd dolaze Rasa Juknevičiene, članica Odbora za vanjske poslove (AFET) Evropskog parlamenta iz političke grupe Evropske narodne partije (EPP), zatim Reinhard Lopatka, također član Odbora za vanjske poslove EP iz EPP-a, kao i Davor Ivo Stier, izvjestilac u sjeni Evropskog parlamenta za Srbiju, također iz redova Evropske narodne partije.