U baltičkoj državi Letoniji pažnju javnosti je posljednjih mjeseci privukao neobičan fenomen koji su prenijeli brojni evropski mediji: žene sve češće „unajmljuju muževe na sat”.

Iako na prvi pogled zvuči kao provokativna društvena senzacija, iza ove pojave zapravo stoji ozbiljna demografska neravnoteža koja već godinama mijenja lice letonskog društva.

Zbog izražene demografske neravnoteže, sve je teže pronaći partnera, ali i majstora za manje popravke. Letonke sve više angažuju „muževe na sat” da obavljaju razne kućne poslove koji se tradicionalno smatraju „muškim”.

Nedavni izvještaj Evrostata otkriva da Letonija ima čak 15,5 odsto više žena nego muškaraca, što je tri puta više od prosjeka Evropske unije. Portal World atlas dodatno ističe razmjere problema: u starosnoj grupi preko 65 godina, broj žena je dvostruko veći od broja muškaraca. Kao rezultat toga, ovoj baltičkoj zemlji hronično nedostaju muškarci-samci.

Danija, koja radi na raznim festivalima, rekla je za britanski The Sun da je na poslu okružena gotovo isključivo ženama.

„Nema ništa loše u tome... ali zbog ravnoteže, željeli biste da imate više muškaraca, barem za malo flerta ili razgovora“, priznala je. „Jednostavno je zanimljivije.“

Njena prijateljica Zane je dodala:

„Zato su sve moje prijateljice otišle u inostranstvo i tamo pronašle momke.“

Praktično rješenje
Da bi premostile ovu neobičnu nestašicu, Letonke su se okrenule kreativnim rješenjima. Usluge poput „muževa na sat” postale su izuzetno popularne. Na platformama poput Komanda24 možete angažovati „čovjeka sa zlatnim rukama” koji nudeći sve, od vodoinstalaterskih i stolarskih radova do popravki, instalacije televizora i sličnih kućnih poslova, za samo nekoliko eura, prenosi Euronews.

Bez neprijatnih upadica, bez romantičnih očekivanja, sve je samo profesionalna usluga. Slična usluga, Remontdarbi.lv, omogućava naručivanje majstora onlajn ili telefonom, a on stiže na kućna vrata u roku od sat vremena.

Ovi angažovani „muževi” popravljaju sve, od zavjesa i manjih nedostataka do farbanja zidova.

Zašto su žene brojnije
Zbog čega je tako malo muškaraca u Letoniji? Stručnjaci kažu da su razlozi višeslojni: kraći životni vijek muškaraca, zdravstveni problemi, veća stopa rizičnih navika, ali i emigracija radno sposobnog stanovništva. U praksi to znači da mnoge žene žive same i da u domaćinstvu nemaju partnera koji bi preuzeo tradicionalno muške poslove.

Jedan od razloga su, kažu, lošije zdravstvene navike.

„Muškarci puše oko tri puta češće, 31 odsto njih u poređenju sa samo 10 odsto žena“, prenosi World atlas.

„Takođe, nešto je veća vjerovatnoća da će biti gojazni ili imati prekomjernu težinu, 62 odsto muškaraca u poređenju sa 57 odsto žena.”

Ovaj trend prelazi granice Letonije. Fenomen iznajmljivanja „muževa” nije ograničen samo na Letoniju.

Britanka Laura Jang je 2022. godine postala internet senzacija kada je počela da iznajmljuje svog muža Džejmsa ženama kojima je bila potrebna pomoć u kućnim poslovima. Njihov posao, nazvan „Unajmite spretnog muža”, pokazao se izuzetno profitabilnim. Džejms radi sve, od opštih „uradi sam” poslova, krečenja i dekorisanja, do postavljanja pločica i tepiha. Za svoje usluge naplaćuje 44 dolara po satu, odnosno oko 280 dolara za cio dan. Potražnja je toliko porasla da su morali da odbiju nove klijente.

Mediji su ovu pojavu predstavili kao sindrom „nestašice muškaraca”, ali sociolozi upozoravaju da je riječ prije svega o ekonomskom i demografskom trendu, a ne o romantičnom „iznajmljivanju supruga”. U pitanju je profesionalna usluga, slična konceptu „hendimena” u zapadnim zemljama, koja je u Letoniji dobila dodatnu dimenziju zbog izraženog polnog disbalansa.