Blokada Hormuškog moreuza, jedne od ključnih svjetskih ruta za izvoz nafte, koju Iran provodi od početka novog rata na Bliskom istoku, izazvala je potpuni haos u globalnom saobraćaju energenata. Iako je prolaz zvanično zatvoren, mediji izvještavaju o dramatičnim pokušajima proboja kroz "prozore prilika".

Povremeni "prozori prilika" za tankere

Prema izvještaju Financial Timesa, povremeno se otvaraju neočekivani termini za tankere zaglavljene u Arapskom moru, koji nestaju jednako brzo kao što se i pojave. Prolazak kroz tjesnac traje i do osam sati, a tokom tog perioda globalna politička situacija može se dramatično promijeniti, ostavljajući posade u velikoj neizvjesnosti.

Iako je moreuz blokiran, određeni brodovi ipak uspijevaju proći, a trgovci naftom tvrde da "postoje načini", mada ne otkrivaju precizne detalje takvih operacija. U večernjim satima 17. aprila, iranske vlasti su nakratko otvorile Hormuški moreuz, nakon što je Izrael potpisao sporazum o prekidu vatre s Libanom. Međutim, već sljedećeg jutra Teheran je ponovo uspostavio blokadu, proglasivši moreuz zonom pod strogom kontrolom oružanih snaga Islamske Republike.

Tanker Akti A iskoristio priliku

Ova odluka Irana motivisana je američkom blokadom iranskih luka. Tanker Akti A, u vlasništvu danske kompanije Maersk, uspio je proći kroz kratkotrajni prozor prilike, prevozeći približno 300.000 barela dizela za trgovca Vitol, prenosi portal Express.

Brod Akti A bio je na čelu kolone koja je pokušavala napustiti Perzijski zaljev i jedan je od rijetkih koji je uspio preći moreuz prije nego što je Korpus islamske revolucionarne garde ponovo poslao svoje brodove. S druge strane, brodovi francuske kompanije CMA CGM nisu bili te sreće; morali su se povući nakon što je jedan od njih pogođen granatom, što je prisilio i ostale tankere na kraju reda na povlačenje.

Strateški značaj i organizacija saobraćaja

Hormuški moreuz se proteže između Irana na sjeveru i omanske eksklave Musandam na jugu. Na svom najužem dijelu širok je između 33 i 40 kilometara. Upravljanje saobraćajem organizovano je kroz sistem odvojenih plovnih puteva (Traffic Separation Scheme – TSS), koji je propisala Međunarodna pomorska organizacija.

Saobraćaj je podijeljen u dva glavna koridora široka po dvije nautičke milje (nešto više od 3 kilometra), s tampon-zonom iste širine između njih. Dubina vode u glavnim putevima iznosi između 60 i 100 metara, što omogućava prolaz najvećim brodovima. Poređenja radi, gaz američkih razarača iznosi 9–10 metara, dok je za nosače aviona potrebno oko 15 metara dubine.