U Banja Luci je danas održan Marš besmrtnog puka povodom obilježavanja Dana pobjede nad fašizmom. Uz fotografije antifašističkih boraca, jedan od učesnika nosio je sliku četničkog komandanta Draže Mihailovića – i to neposredno pokraj ruskog ambasadora Igora Kalabuhova. Kontroverzu je dodatno izazvala prisutnost zastava Rusije, Srbije, stranačkih simbola i vjerskih obilježja koja koriste ruske jedinice u Ukrajini.

Povorka je prošla centralnom gradskom ulicom od Parka "Petra Kočića" do Trga palih boraca, gdje su učesnici položili vijence na Spomenik palim borcima. U maršu su učestvovali članovi SUBNOR-a te predstavnici vlasti entiteta RS. U prvom redu vidljive su bile fotografije partizanskih boraca i lidera Komunističke partije Jugoslavije, poput Đure Pucara Starog, te zastave SFRJ. Iza prvog reda učesnici su, međutim, nosili zastave Rusije, Srbije i stranačke simbole iz RS-a, kao i vjerska obilježja koja koriste ruske jedinice u Ukrajini, pišu Novi dani.

Ambasador Rusije uz sliku četničkog komandanta

Ministar pravde entiteta RS Goran Selak objavio je fotografije s marša na kojima se vidi da je do njega koračao Kalabuhov, a neposredno pored njih učesnik s Mihailovićevom fotografijom. Mihailović je nakon rata osuđen za saradnju s fašistima i ratne zločine. Na suđenju nije osporio da su njegove jedinice sarađivale s okupatorom, ali je tvrdio da nad njima nije imao efektivnu kontrolu. U Srbiji je rehabilitiran 2015. godine.

Jedinice pod Mihailovićevim komandom bile su de facto vlast u Crnoj Gori pod talijanskom okupacijom tokom većeg dijela rata, a postoje brojni dokumentirani dokazi o njihovoj suradnji s njemačkim, italijanskim i snagama NDH u borbama protiv partizana. Saveznici su prvotno podržavali Mihailovića, no nakon Teheranske konferencije 1943. – kada je britanski brigadir Fitzroy MacLean potvrdio razmjere četničke suradnje s Osovinom – prebacili su podršku isključivo na Titove partizane.

Historijat marša i kontekst u regiji

Marševi Besmrtnog puka pokrenuti su u Rusiji, a prvi put organizirani 9. maja 2012. u Tomsku. Osnovna ideja bila je da potomci vojnika Crvene armije i žrtava Drugog svjetskog rata na Dan pobjede marširaju noseći portrete predaka koji su sudjelovali u ratu. Od 2015. godine marš postaje dio zvanične državne ceremonije uz podršku predsjednika Vladimira Putina.

Ceremonija se proširila na Srbiju i entitet RS, gdje se svake godine, prema ocjenama kritičara, koristi kao platforma za prekrajanje historijskih činjenica.

Marš je završio kod Spomenika borcima Narodnooslobodilačkog rata, gdje se nalaze biste narodnih heroja Jugoslavije. Vijenci su položeni na istom mjestu gdje je boravio i učesnik s Mihailovićevom fotografijom.