Finale Takmičenja za pjesmu Evrovizije održat će se u subotu u Beču u sjeni bojkota pet država zbog učešća Izraela, iako su protesti u samom gradu bili prilično tihi.

Ovo drečavo i obično dobronamjerno takmičenje pop izvođača iz zemalja širom Evrope i svijeta, koje ove godine obilježava 70. godina postojanja, gurnuto je u duboku krizu zbog spora oko izraelske vojne ofanzive u Gazi, koja je uslijedila kao odgovor na napad pod vodstvom Hamasa 7. oktobra 2023. godine. Javni emiteri teškaša Španije, Nizozemske i Irske, kao i Islanda i Slovenije, odlučili su da ne učestvuju u znak protesta protiv učešća Izraela, javlja Reuters.

"Nećemo biti u Beču, ali to činimo s uvjerenjem da se nalazimo na pravoj strani historije", naveo je španski premijer Pedro Sanchez u petak na društvenoj mreži X. S druge strane, Izrael tvrdi kako se protiv ove države vodi globalna kampanja blaćenja.

Najmanje takmičenje u posljednje dvije decenije

U napadu od 7. oktobra ubijeno je najmanje 1.200 ljudi, od kojih su većina bili civili. Izrael je na to odgovorio pokretanjem napada na ovu enklavu, u kojem je poginulo više od 72.000 Palestinaca, uglavnom civila, dok je veći dio Gaze pretvoren u ruševine.

Bojkoti su smanjili broj učesnika na ovogodišnjem takmičenju na 35, što je najmanji broj od 2003. godine, a to će gotovo sigurno umanjiti globalnu televizijsku gledanost događaja koji je prošle godine pratilo oko 166 miliona ljudi, što je više od 128 miliona gledalaca koliko je privukao Super Bowl. U subotnjem finalu učestvovat će 25 zemalja, uključujući i Izrael.

"Trenutno prolazimo kroz veoma izazovna vremena", izjavio je direktor Takmičenja za pjesmu Evrovizije Martin Green govoreći o ovom sporu. On je takođe uputio službeno upozorenje izraelskom javnom emiteru KAN zbog apela u video snimcima objavljenim na internetu, u kojima je njihov takmičar pozivao gledaoce da glasaju za njega maksimalnih 10 puta.

Iz televizijske kuće KAN su naveli kako se pridržavaju pravila i da su sporni video snimci odmah uklonjeni. Pravila glasanja na ovom takmičenju pooštrena su prošle godine u odgovoru na zabrinutost emitera zbog izraelske reklamne kampanje koja je mogla uticati na konačan ishod. Izrael je tada zauzeo drugo mjesto zahvaljujući masovnim glasovima publike, što mu je donijelo daleko više bodova nego što je dobio od nacionalnih žirija.

Green je pozvao gledaoce da tokom šoua, koji počinje u 21 sat po srednjoevropskom vremenu, ostave po strani svjetske probleme. "Samo na trenutak, dobro, možda na četiri i po sata, zatvorite zavjese prema vanjskom svijetu i sanjajte da je nešto drugačije ipak moguće", kazao je on.

Tihi protesti na ulicama Beča

Atmosfera u glavnom gradu Austrije bila je napeta i prigušena, dok su protesti zbog učešća Izraela privukli tek mali broj ljudi. Ipak, policija se i dalje priprema za subotnje demonstracije te predviđa moguće blokade i pokušaje ometanja manifestacije.

Demonstracije u blizini same dvorane okupile su tek nekoliko stotina ljudi, što je tek djelić od 3.000 učesnika koliko su organizatori prvobitno najavljivali i očekivali. Kratkotrajni prekid dogodio se tokom polufinala u utorak, kada je jedan demonstrant unutar dometa televizijskog mikrofona uzvikivao parole "Zaustavite, zaustavite genocid" i "Sloboda, sloboda Palestini".

On i još tri osobe udaljeni su iz arene zbog remećenja reda, naveli su u zajedničkom saopštenju Evropska radiodifuzna unija i austrijski nacionalni emiter ORF, koji je ujedno organizator i domaćin takmičenja.

Izraelski predstavnik Noam Bettan izjavio je za novinsku agenciju Reuters da je čuo zvižduke kada je izlazio na scenu. Predstavnik Finske s pjesmom "Liekinheitin", odnosno Bacač plamena, u kojoj nastupaju violinistkinja Linda Lampenius i pop pjevač Pete Parkkonen na zapaljenoj sceni, važi za ovogodišnjeg favorita, a prati ga predstavnica Australije Delta Goodrem s pjesmom "Eclipse".