Godišnjica prijema Bosne i Hercegovine u punopravno članstvo Ujedinjenih nacija (UN) ponovo otvara rasprave o historijskom značaju tog datuma i učincima savremene vanjske politike. Međunarodno priznanje 22. maja 1992. godine potvrdilo je suverenitet države u izuzetno složenim okolnostima. Danas, više od tri decenije kasnije, bosanskohercegovačka diplomatija suočava se sa unutrašnjim opstrukcijama i nedostatkom sistemske strategije.

Kontinuitet državnosti i historijski simboli

Direktor Centra za geopolitička istraživanja GEOPOL Admir Lisica istakao je u emisiji "7Plus" Hayat televizije da prijem u UN predstavlja jedan od dva najvažnija događaja u modernoj historiji države, uz proglašenje nezavisnosti 1. marta. Tim povodom, GEOPOL je organizovao međunarodnu konferenciju koja je okupila 25 stručnjaka iz pet država. Učesnici su analizirali trenutni geopolitički položaj Bosne i Hercegovine, sigurnost i historijsko naslijeđe.

Zastava sa ljiljanima, pod kojom je Bosna i Hercegovina primljena u UN, i dalje izaziva različita tumačenja u javnosti, iako je pod njom uspostavljen i Dejtonski mirovni sporazum. Lisica navodi da akademska i politička zajednica moraju aktivnije promovisati ovaj simbol kao znak hiljadugodišnjeg kontinuiteta države, a ne kao ratno obilježje. Prema njegovim riječima, jedine ratne zastave u zemlji su zastava bivše Hrvatske zajednice Herceg-Bosne i trobojka Vojske RS. Simbol ljiljana vuče korijene iz srednjovjekovne Bosne i dinastije Kotromanića, te predstavlja zajedničko historijsko naslijeđe svih naroda u državi.

Degradacija savremene diplomatske mreže

Ratna diplomatija od 1992. do 1995. godine ostvarila je izuzetne rezultate u uslovima dvostruke agresije i unutrašnjih separatističkih pokreta. Uprkos potpunoj blokadi Sarajeva, država je tada izgradila mrežu sa više od 50 ambasada i osigurala otvaranje diplomatskih predstavništava Sjedinjenih Američkih Država i Francuske u glavnom gradu. Tokom 1993. godine, institucije su uspješno neutralisale i pokušaj secesije na području takozvane Autonomne pokrajine Zapadna Bosna, koju je predvodio presuđeni ratni zločinac Fikret Abdić.

Savremeni diplomatski sistem ne razvija dostupne resurse na adekvatan način. Ključni problem predstavlja ustavno ustrojstvo i sistem imenovanja kadrova, jer politički faktori iz RS u diplomatsku mrežu često upućuju zvaničnike koji rade isključivo za interese tog entiteta. Sa druge strane, bošnjački politički faktori, uključujući i aktuelnu vlast koju predvodi koalicija Trojka, često imenuju diplomatske predstavnike na osnovu stranačke podobnosti umjesto profesionalnih kompetencija. Zbog toga Ministarstvo vanjskih poslova Bosne i Hercegovine nema jasan uvid u izvještaje i konkretne rezultate rada niza ambasadora na ključnim destinacijama.