Politički analitičar Davor Gjenero ocijenio je u razgovoru za N1 da Bosna i Hercegovina i dalje ima snažnu podršku Hrvatske na evropskom putu, ali je upozorio da se zemlja suočava s ozbiljnim izazovima zbog izostanka političkih kompromisa i mogućeg slabljenja međunarodnog angažmana.

Komentirajući posjetu hrvatskog premijera Andreja Plenkovića Sarajevu, Gjenero je rekao da je riječ o političaru koji je godinama među najglasnijim zagovornicima evropske perspektive BiH.

„Mislim da je u aktuelnoj administraciji podrška izrazito velika. Premijer Plenković je u svim situacijama pomagao da se pitanje pridruživanja Bosne i Hercegovine stavlja na dnevni red“, rekao je Gjenero.

Podsjetio je na zajedničku posjetu Ursule von der Leyen i tadašnjeg nizozemskog premijera Marka Ruttea Sarajevu, ističući da je Hrvatska igrala važnu ulogu u približavanju BiH evropskim institucijama.

„Hrvatskoj je silan interes da što prije započne stvarni proces pristupanja Bosne i Hercegovine Evropskoj uniji. Evropska unija može biti dobar garant stabilnosti, održivosti i suverene Bosne i Hercegovine“, kazao je.

Kritika ideje trećeg entiteta

Govoreći o sve češćim narativima o trećem entitetu, koji se povremeno mogu čuti i u Hrvatskoj i u BiH, Gjenero je bio vrlo direktan.

„Cijela priča o trećem entitetu jednostavno nije utemeljena na racionalnom diskursu“, rekao je.

Prema njegovim riječima, takve ideje predstavljaju politički populizam i nanose štetu i Bosni i Hercegovini i Hrvatskoj.

„Sve to što je rađeno izrazito je neodgovorno, neozbiljno i štetno“, istakao je.

Posebno je kritikovao događaje poput Tradfesta, navodeći da su pojedini akteri pokušali promovirati političke projekte koji nemaju uporište u realnosti.

„To je način djelovanja nekih radikalnih populističkih skupina prema kojima treba biti izrazito oprezan“, upozorio je.

„Političke elite nisu naučile sklapati kompromise“

Analizirajući evropske integracije nakon samita lidera Evropske unije i Zapadnog Balkana u Tivtu, Gjenero je poručio da odgovornost za spor napredak BiH leži prvenstveno unutar zemlje.

„Temeljni problem političkog života u Bosni i Hercegovini jeste to što političke klase nisu naučile raditi temeljni posao politike u složenoj državi, a to je sklapanje kompromisa“, rekao je.

Dodao je da upravo zbog toga evropski put stoji u mjestu.

„To se i dalje ne radi i zato proces evropskih integracija stoji u mjestu“, kazao je.

Prema njegovom mišljenju, BiH može napredovati samo ukoliko se formira široka proevropska politička koalicija.

„Valja formirati snažnu proevropsku kaliciju, povezati političke stranke iz sve tri političke grupacije zajedničkim interesom pristupanja Evropskoj uniji“, rekao je.

Oštra poruka Vučiću

Govoreći o porukama koje je njemački kancelar Friedrich Merz poslao Srbiji, Gjenero tvrdi da se ne radi o pritisku nego o jasnim pravilima evropskog puta.

„Nema nikakvih ucjena, postoje principi“, rekao je.

Ocijenio je da je ključni problem u tome što evropske vrijednosti direktno ugrožavaju autoritarne modele vlasti.

„Načelo vladavine prava, načelo dobrog upravljanja i demokratskog odlučivanja jednostavno izjedaju autoritarni režim kakav je u zadnjih deset godina uspostavljen u Srbiji“, kazao je.

Potom je iznio jednu od najoštrijih ocjena tokom intervjua.

„Evropeizacija je destruktivna za svaku diktaturu“, poručio je.

"SAD više ne zanimaju vrijednosti"

Govoreći o promjenama američke politike prema Zapadnom Balkanu, Gjenero smatra da Washington sve manje nastupa kao politički, a sve više kao ekonomski akter.

„Ameriku više ne zanimaju vrijednosti. Kao i globalne igrače je zanimaju prije svega pragmatični ekonomski odnosi“, rekao je.

Zbog toga smatra da Bosni i Hercegovini ostaje samo jedan istinski oslonac.

„Bosni i Hercegovini Evropska unija ostaje jedino sidro stabilnosti“, kazao je.

Istovremeno upozorava da bi smanjenje međunarodnog angažmana moglo imati ozbiljne posljedice.

„Bojim se da je Bosna i Hercegovina vrlo blizu tome da bude ostavljena bez sidra stabilnosti iz međunarodnih institucija“, upozorio je.

Dodao je da su bonske ovlasti visokog predstavnika posljednjih godina korištene veoma rijetko te da je rasprava o njima često pretjerana.

„U okolnostima u kojima političke elite u BiH nisu naučile sklapati političke kompromise i oblikovati racionalan međusobni dijalog, povlačenje međunarodne zajednice može donijeti izrazito velik rizik“, zaključio je Gjenero.