Evropska unija odbacila je zahtjeve aviokompanija i aerodromskih operatera za obustavom primjene novog biometrijskog sistema kontrole granica (EES), iako zvaničnici priznaju da sistem trenutno izaziva ozbiljne gužve i kašnjenja na pojedinim tačkama. Nove mjere direktno se odnose i na sve državljane Bosne i Hercegovine.

Novi sistem ulaska i izlaska iz Schengenskog prostora (Entry/Exit System – EES) od putnika iz zemalja koje nisu članice EU, što uključuje i građane BiH, zahtijeva registraciju otisaka prstiju i fotografije lica prilikom prvog ulaska. Ovi podaci se kasnije koriste za provjeru pri svakom narednom prelasku granice kako bi se automatski pratilo poštivanje pravila o boravku (maksimalno 90 dana unutar perioda od 180 dana).

Industrija upozorava na „haos“

Zahtjevi za suspenziju sistema postali su glasniji pred samu turističku sezonu. Međunarodna asocijacija za zračni transport (IATA), kao i kompanije poput Ryanaira, upozorile su da sistem uzrokuje:

• Velika kašnjenja letova.

• Propuštene konekcije putnika.

• Duge redove na ključnim aerodromima u Portugalu, Španiji, Italiji, Grčkoj i Belgiji.

Posebno su izdvojeni popularni turistički aerodromi kao što su Malaga, Alicante i Palma, gdje putnici, uključujući i turiste iz BiH, već osjećaju posljedice sporijih procesa provjere.

Stav EU: Suspenzija nije moguća

Iako predstavnici EU priznaju da sistem nije savršen, poručuju da potpuna suspenzija nije opcija. Prema njihovim riječima, sistem mora biti jedinstven za cijeli Schengen.

"Nije moguće da sistem bude aktivan u nekim državama, a suspendiran u drugima, jer bi to dovelo do situacije u kojoj putnici ostaju blokirani na graničnim prelazima", poručili su iz Brisela, piše The Guardian.

Evropski zvaničnici ističu da od 1.500 graničnih prelaza, problemi postoje na njih oko 20. Zahtjevaju od država članica da same preduzmu mjere za ublažavanje pritiska. Kao primjer dobre prakse navode Lisabon, koji je gužve smanjio angažovanjem dodatnog osoblja, dok će aerodrom u Briselu dobiti pojačanje od 50 pripadnika agencije Frontex.

Sistem već daje prve rezultate

Uprkos početnim poteškoćama, EU brani efikasnost sistema navodeći konkretne podatke:

• 110 miliona evidentiranih putovanja u Schengen i iz njega.

• 44.500 osoba kojima je odbijen ulazak zahvaljujući novim provjerama.

Iako pritisak na aerodrome raste, čini se da EU ostaje čvrsta u odluci da digitalizacija i strožija biometrijska kontrola granica nemaju alternativu. Za državljane BiH to znači da prilikom narednih putovanja u zemlje EU trebaju računati na duže zadržavanje na graničnim prelazima i obaveznu proceduru biometrijske registracije.