Teritorijalne pretenzije etnonacionalističkih politika u Bosni i Hercegovini sve se češće ogledaju u javnom prostoru kroz anonimno crtanje i plasiranje geografskih mapa kojima se predlaže radikalna podjela države.

Posljednja u nizu takvih mapa, dolazi u trenutku pojačanih političkih pritisaka i direktnih udara na ustavni poredak zemlje. Dok se s jedne strane suočavamo s otvorenim zagovaranjem uspostave trećeg, takozvanog „hrvatskog entiteta”, s druge strane situaciju dodatno radikalizira kontinuirano separatističko djelovanje Milorada Dodika, čija retorika o otcjepljenju bh. entiteta Republika Srpska direktno destabilizira cijelu regiju.

Iako ovakvi virtualni dokumenti s interneta nemaju nikakvu pravnu niti institucionalnu težinu, valja upozoriti da učestalost njihovog pojavljivanja nije slučajna. One služe kao refleksija stvarnih maksimalističkih ciljeva domaćih etnonacionalista koji, kroz testiranje pulsa javnosti, nastoje normalizirati ideju o neupitnosti novih etničkih razgraničenja i konačnoj disoluciji Bosne i Hercegovine.

Posljednja u nizu mapa koja je uzburkala javnost predlaže radikalnu reformu državnog uređenja kroz uvođenje četiri entiteta – bošnjačkog, hrvatskog, srpskog i takozvanog „centralnog entiteta”.

Šta predviđa nova „karta“ BiH?

Za razliku od trenutnog uređenja definiranog Dejtonskim mirovnim sporazumom - dva entiteta i jedan distrikt, anonimni autor ove karte nudi model duboke federalizacije:

Srpski entitet (plava boja), obuhvaća najveći dio današnjeg bh. entiteta Republika Srpska, ali sa značajnim teritorijalnim izmjenama u centralnom dijelu zemlje.

Hrvatski entitet (crvena boja), mapira prostore zapadne Hercegovine, dijelove Posavine i enklave u Srednjoj Bosni gdje Hrvati čine većinu, što je ideja koja se u određenim krugovima periodično otvara pod nazivom „treći entitet”.

Bošnjački entitet (zelena boja), zauzima dijelove teritorije sa bošnjačkom većinom u Unsko-sanskom kantonu, dijelovima centralne i istočne Bosne.

Centralni entitet (žuta boja), osmišljen kao multietnička ili prelazna zona koja obuhvaća Sarajevo, dijelove srednje Bosne i ključne saobraćajne koridore koji spajaju različite dijelove zemlje.

ZVONO NA UZBUNU

„Slobodna Bosna“ podsjeća da ovakve vizuelne kreacije nisu samo bezazleni plod mašte korisnika interneta. Predstavljanje karata koje mijenjaju granice suverenih država često služi kao opipavanje pulsa javnosti i održavanje nacionalnih tenzija na visokom nivou posebno uoči izbora.

Dok se regija suočava sa ekonomskim i demografskim izazovima, narativi o podjelama i novim granicama u BiH se konstantno oživljavaju.

Zvanični stavovi domaćih političkih aktera, kao i međunarodne zajednice u Bosni i Hercegovini, zasad ostaju nepromijenjeni. Svi su navode kako su teritorijalni integritet i suverenitet Bosne i Hercegovine neupitni, a svako jednostrano prekrajanje granica ili zagovaranje novih etničkih podjela smatra se direktnim kršenjem Dejtonskog mirovnog sporazuma i prijetnjom po stabilnost čitavog Zapadnog Balkana. No, za sada sve ostaje samo na upozorenjima.

(SB)