Sami vrh njemačke medicinske struke u oblasti patologije tvrdi: imamo dokaze da pacijenti umiru od Covida-19, a ne od prethodnih bolesti ili od starosti. Također je dokazano – korona, prije svega, napada krvne sudove, piše DW.

Pandemija korone ne jenjava već mjesecima, svijet pokazuje znake umora ili bunta zbog restrikcija i zasićenosti informacijama. Uprkos tome što se o virusu SARS-CoV-2 zna sve više, još je mnogo onih koji i dalje sumnjaju da taj virus uopšte postoji, da je opasan – i da ljudi od njega umiru.

Imajući u vidu da je obdukcija umrlog pacijenta definitivno jedini način da se naučno utvrdi pravi uzrok smrti – upravo objavljena detaljna analiza rezultata kliničkih obdukcija u Njemačkoj dokazuje da je u slučajevima teškog oblika Covida-19 u većini slučajeva ta bolest bila uzrok smrti.

„U više od tri četvrtine obdukcija, konstatovano je da je Covid-19 bio glavna ili jedina bolest koja je dovela do smrti. Ti ljudi nisu umrli od prethodnih bolesti ili od starosti“, rekao je Johanes Friman, jedan od najuglednijih njemačkih patologa, baš kao i Karl-Fridrih Birig, predsjednik Udruženja njemačkih patologa, Gustavo Bareton, pedsjedavajući njemačkog društva za patologiju, i Til Aker, predsjedavajući Njemačkog društva za neuropatologiju i neuroanatomiju, koji su krajem prošle sedmice pozvali na virtuelnu konferenciju za štampu kako bi predstavili rezultate zajedničkog istraživanja.

Korona napada krvne sudove

Kliničke obdukcije dokazuju, također, da se SARS-CoV-2 po mnogo čemu razlikuje od normalnog virusa gripe.

„Činjenica da korona ne pogađa samo pluća, poznata je još od prvih obdukcija. Virus izaziva tromboze, odnosno stvara male krvne ugruške svuda u tijelu. To svojstvo korone je zajedničko s virusima gripe. Ali, kod korone – ovi poremećaji zgrušavanja su devet puta češći nego kod gripe“, rekao je Gustavo Bareton, patolog Univerzitetske bolnice u Dresdenu.

To je već jasno pokazano u naučnim radovima njemačkih univerzitetskih patologa, koji su dali važan doprinos razumijevanju Covida-19. Oni se djelovali brzo i radili temeljito i zbog toga su ti radovi međunarodno visoko ocijenjeni.

Oni su pokazali da:

– ogromna oštećenja krvnih sudova,

– prekomjerno zgrušavanje krvi sa začepljenjem najfinijih plućnih krvnih sudova i

– specifično stvaranje novih krvnih sudova

predstavljaju karakteristične i prvi put opisane promjene pluća kod Covida-19. Te promjene se suštinski razlikuju od sličnih teških plućnih infekcija izazvanih virusom gripe.

Pored toga, njemački stručnjaci su dokazali da Covid-19 nije lokalna infekcija disajnih organa, već da virus utječe na ćelije endotelije i time dovodi do infekcije više organa: bubrega, srca, slezene, jetre…

Endotelske ćelije čine unutrašnju pločastu oblogu najfinijih krvnih sudova - kapilara, preko kojih se vrši osnovni metabolizam organizma. Dodirna površina koju ove ćelije imaju s krvlju je ogromna – između 4.000 i 7.000 kvadratnih metara! Kapilari se nalaze u svim organima i pored toga obezbjeđuju razmjenu materija, a predstavljaju i rezervoar krvi.

Već je poznato da su klinički faktori rizika od teškog oblika Covida-19 – pušenje, visok krvni pritisak, gojaznost, dijabetes melitus, muški spol – ionako već povezani s oštećenjem endotela.

Novi receptor korone?

Neurološke obdukcije umrlih pacijenata dokazale su da je trećina njih imala inficirane ćelije mozga. Korona je očigledno tamo stigla preko nervnih ćelija za miris u sluznici korijena nosa. To je iznenadilo naučnike, jer tamo jedva da ima ACE2 receptora – koji se smatra glavnim vratima za virus u ljudski organizam.

„U mozgu je očigledno novi receptor neuropilin-1“, kaže Til Aker, neuropatolog s Univerziteta u Gisenu, te ukazuje na neophodnost daljnjih istraživanja.

Ova i prethodna saznanja postignuta su pod veoma teškim uslovima, ponovili su više puta vrhunski stručnjaci, na osnovu relativno malog broja obdukcija: samo 154 ili dva odsto od oko 9.000 umrlih od Covida-19 u Njemačkoj.

Birokratsko-finansijske prepreke

Veći broj autopsija, imajući u vidu registar nalaza koji je, također, organizovan pri Univerzitetskoj klinici u Ahenu – doveo bi do mnogo više saznanja.

Više obdukcija se ne vrši iz dva glavna razloga. Jedan se sastoji u tome što porodice preminulih pacijenata nerado daju pristanak za vršenje autopsije. Ali, prije nego što patolozi uopšte dođu u situaciju da zatraže odobrenje porodice preminulog – moraju da savladaju ogromne birokratske i finansijske prepreke u okviru komplikovanog zdravstvenog sistema.

Teško je dobiti odobrenje od bolničkog menadžmenta, odnosno finansirati autopsije čak i za umrle od Covida-19. Jer, osiguranja bolnicama, naprimjer, za obdukciju priznaju trošak u visini od 750 eura – dok „ona košta oko 1.350 eura“, odgovorio je profesor Friman na pitanje DW-a.

Zbog toga su predstavnici njemačkih patologa uputili pismo ministru zdravlja Jensu Španu sa zahtjevom i konkretnim prijedlozima da se, radi unapređenja nauke i time zdravlja svih, poboljšaju uslovi i omogući više obdukcija u Nemačkoj, u već postojećih 450 njemačkih instituta za patologiju i neuropatologiju, u kojima radi oko 1.500 patologa i neuropatologa.

Detalji rezultata istraživanja njemačkih patologa: 68 procenata obdukovanih umrlih su bili muškarci, većina njih u svojoj sedmoj do devetoj deceniji života. Kod više od polovine nalaza identifikovano je oštećenje alveola – difuzno (37 odsto) i difuzno sa bronhopneumonijom (15 odsto). Pored toga, obdukcije su pronašle tromboze i tromboemboliju (19 odsto), mikrotrombe (20 odsto) i endotelitis (95 odsto).

Također je primijećeno oštećenje imunoloških organa, poput slezene ili limfnih čvorova, oštećenja jetre, upale srčanog mišića, upale pluća kod embolija, kao i cerebralnih infarkta i moždanih krvarenja.

Potvrđeno je i da su umrli obducirani bolovali od karidovaskularnih bolesti (43 odsto), bolesti pluća (16 odsto) i komplikovanih bakterijskih infekcija, kao što je sepsa (8 odsto). Osim toga, 12 odsto obduciranih imalo je dijabetes i/ili bilo gojazno.

Na pitanje DW-a koliki je procent pušača među umrlima s obzirom na to da se pušenje ubraja u faktore rizika za težak oblik Covida-19, profesor Friman odgovorio je da to do sada nije bilo registrovano, zahvalio se na pitanju i rekao da će se to ubuduće činiti.