Milioni ljudi pate od celijakije, autoimunog poremećaja izazvanog glutenom, grupom proteina koji se nalaze u pšenici, ječmu i raži.

Čak i male količine glutena mogu izazvati ozbiljne probavne probleme kod onih koji pate od pomenutog poremećaja. Jedini trenutni način liječenja je stroga bezglutenska dijeta, ali to je teško izvesti, a stručnjaci se slažu da je bezglutenska dijeta nedovoljna, kaže Elena Verdu, gastroenterološkinja s kanadskog Univerziteta Mekmasters.

Glavni uzrok celijakije leži u genetici. Otprilike 90 posto osoba s celijakijom ima gene koji kodiraju za HLA-DQ2,5 protein koji, zajedno s proteinom HLA-DQ8, igra ključnu ulogu u imunom odgovoru. Navedeni proteini predstavljaju fragmente glutena imunim ćelijama, greškom izazivajući napad na samo tijelo.

Međutim, ne razviju svi s ovim genima bolest. Karika koja nedostaje nalazi se u ćelijama sluzokože crijeva, koje otpuštaju enzime koji se vežu s peptidima glutena, čineći ih prepoznatljivim imunom sistemu.

Kako bi istražio ovu vezu, međunarodni naučni tim predvođen naučnicima s Univerziteta Mekmasters sproveo je studiju koristeći transgene miševe s ljudskim genima za HLA-DQ2.5. Naučnici su ispitivali ekspresiju imunoloških kompleksa u crijevnim ćelijama ljudi s celijakijom i ovih posebno uzgojenih miševa. Stvaranjem funkcionalnih modela crijeva, poznatih kao organoidi, posmatrali su kako ti imuni proteini reaguju na upalne okidače i izloženost glutenu. Njihova studija objavljena je u žurnalu „Gastroenterology“.

„To nam je omogućilo da suzimo određeni uzrok i posljedicu i tačno dokažemo da li se reakcija odvija i kako se to događa“, kaže biomedicinski inženjer Tohid Didar. Rezultati su pokazali otkrili da ćelije koje oblažu crijeva nisu samo posmatrači, već aktivni učesnici u procesu razvoja celijakije. Te ćelije prezentuju fragmente glutena imunim ćelijama, na taj način pogoršavajući upalni odgovor.

Navedeno otkriće naučnika otvara nove puteve za moguće liječenje poremećaja celijakije. Razumevanje interakcije između crijevnih bakterija, upalnih mikroba i imunog odgovora moglo bi dovesti do terapija koje ciljaju na specifična tkiva uključena u bolest, nudeći nadu milionima koji bi jednog dana mogli da uživaju ​​u glutenu, a da zbog toga ne snose posljedice, piše „Science Alert“, prenosi Danas.rs.