Patrijarh srpski Porfirije požalio se tokom posjete Moskvi ruskom predsjedniku Vladimiru Putinu na "obojenu revoluciju" u Srbiji i, prenoseći mu pozdrave srbijanskog predsjednika Aleksandra Vučića, najavio njegov dolazak na paradu u povodu Dana pobjede nad fašizmom, pišu danas beogradski mediji.

Poglavar Srpske pravoslavne crkve (SPC) u posjetu je Moskvi na poziv svog ruskog kolege patrijarha Kirila, a jučer ih je primio predsjednik Putin.

“Istorijsko prijateljstvo”

Beogradski mediji objavili su danas prijepis Putinova razgovora s visokim izaslanstvima dviju crkava iz kojeg se iščitavaju međucrkvena saradnja utemeljena na uzajamnom povjerenju i podršci, istorijsko prijateljstvo dvaju naroda te bliski politički odnosi Beograda i Moskve.

Pohvalivši odnose RPC-a i SPC-a, Putin je rekao kako obje crkve daju “značajan doprinos jačanju odnosa” dvaju naroda, “koji tradicionalno održavaju najtoplije, najbliže i najpouzdanije savezničke odnose”.

“Znamo da situacija na Balkanu nije jednostavna, i poznata su nam vaša nastojanja da ojačate poziciju Srbije, uključujući i značenje Svesrpskog sabora koji ste održali”, rekao je Putin, aludirajući na skup početkom juna 2024. “Jedan narod, jedan sabor – Srbija i (Republika) Srpska”.

Poglavar SPC-a uzvratio je podsjećanjem na bliske veze srpske i ruske pravoslavne crkve, ali i na političke veze dviju država.

“Srpski narod gleda na ruski narod kao na svoj. Ponekad se može činiti da je nada koju Srbi polažu veća u Rusiju, u rusku politiku, nego u vlastitu. Možda je to paradoks”, rekao je Porfirije.

Podrška Rusije po pitanju Kosova

Zahvalivši Rusiji i Putinu na podršci i stavu “u vezi s Kosovom i Republikom Srpskom, a naravno i Crnom Gorom”, Porfirije je rekao: “Znate vrlo dobro da bez vaše podrške i podrške Kine, ne znam što bi bilo s Kosovom”, zamolivši Putina da Rusija ostane na toj poziciji i učini “sve što je moguće”.

Putinu je rekao i da SPC ima “veoma dobre odnose s predsjednikom” Aleksandrom Vučićem.

“I on vam šalje pozdrave i rekao mi je da će 9. maja biti ovdje, bez obzira na okolnosti u Evropi i drugdje”, rekao je Porfirije najavljujući Vučićev dolazak na paradu koja se u Moskvi tradicionalno održava 9. maja na Dan pobjede nad fašizmom u Drugom svjetskom ratu.

Poglavar SPC-a je istaknuo svoju želju “i želju većine” u SPC-u, “da u budućnosti, ako dođe do novog geopolitičkog pregrupiranja, budemo bliski tom ruskom okruženju u pravoslavnom svijetu”.

Kritike zbog spominjanja “obojene revolucije”

“I kod nas ovih dana ima revolucije. Kako se zove?”, rekao je Porfirije, a vladika bački Irinej, dodao je: “Obojena”.

“Obojena revolucija – vi to znate. Nadam se da ćemo to iskušenje prevladati, kao što ste rekli. Jer znamo i osjećamo da centri moći sa Zapada ne žele da se razvija identitet srpskog naroda i njegova kultura”, ocijenio je Porfirije.

Porfirijevo spominjanje “obojene revolucije” pred ruskim šefom države u Kremlju, u kontekstu višemjesečnih masovnih građanskih prosvjeda koje vodi studentski pokret poslije pogibije 16 ljudi u padu nadstrešnice na novosadskom željezničkom kolodvoru, potaknulo je u srijedu u Srbiji brojne kritike.

Iz opozicionog korpusa stižu primjedbe da se Porfirije “stavio u službu vladajuće Srpske napredne stranke”, te da se ponašao kao “Vučićev kurir”, uz poruku poglavaru SPC-a: “Vaša nadležnost su duše, a ne politika”.

Analitičari o patrijarhovoj poziciji

Analitičar Vladimir Veljković, koji prati religiju, nazvao je “žalosnim” što Porfirije “nije stao uz studente i narod, nego se deklarirao kao suradnik režima Aleksandra Vučića”, te da je to pokazao “i u mnogim ranijim događajima”.

“Čini se da je patrijarhova posjeta Rusiji nastao u kontekstu Vučićeva odlaska ili neodlaska u Moskvu na Paradu pobjede 9. maja, a izjavom da je u Srbiji na djelu ‘obojena revolucija’ patrijarh je pokazao da ne podržava studente. Patrijarh Porfirije studentske proteste naziva ‘obojenom revolucijom’ i koristi isti termin kao i Vučić. Termin ‘obojena revolucija’ spada i u rusku propagandu”, naglasio je Veljković.

Na pitanje kakve mogu biti posljedice patrijarhova suprotstavljanja studentima – s obzirom da prema najnovijim istraživanjima studente podržava oko 60 posto građana Srbije, Veljković je rekao da to neće izazvati dodatne podjele u narodu jer su studenti pridobili “na svoju stranu integrirali ogromnu većinu građana Srbije”.

“U narodu nema podjela, jer Vučić nema iskrene pristaše. Srbija se podijelila na narod i režim”, ocijenio je Veljković.