Danas u Strazburu, tokom jesenskog zasjedanja PACE-a, jedna od ključnih tema na dnevnom redu bila je politička kriza u Srbiji, piše Danas.

Zasjedanje je organizovano u trenutku intenzivne unutrašnje političke tenzije u Srbiji — višemjesečni studentski i građanski protesti protiv korupcije, zahtjevi za većom transparentnošću vlasti, nezadovoljstvo zbog upravljanja javnim infrastrukturnim projektima (kao što je urušavanje nadstrešnice željezničke stanice u Novom Sadu) i optužbe na račun državnih organa za represiju nad demonstrantima.

PACE je u svom programu naveo da će održati “current affairs debate” (hitnu debatu o aktuelnim pitanjima) pod nazivom „Political crisis in Serbia“ (Politička kriza u Srbiji).

Time se želi pružiti međunarodni okvir za razmatranje tih događaja, angažovanje parlamentaraca iz cijele Evrope i slanje signala vlastima u Beogradu.

Tokom debate, predstavnici različitih parlamentarnih delegacija iz država članica Savjeta Evrope imali su priliku da iznesu stavove o: poštovanju demokratskih standarda i vladavine prava u Srbiji, pravu na slobodu okupljanja i mirnog protesta, neutralnosti institucija (sudstva, policije) i neometanom radu medija, uloge civilnog društva, nezavisnih institucija i opozicije u političkom dijalogu, mehanizmima nadzora i preporuka koje može da primijeni Savjet Evrope kako bi se situacija stabilizovala.

Takođe, radi se o procesu političkog pritiska — i simbolički i stvarno — da se vlasti suoče sa međunarodnim kritikama i da se otvori prostor za dijalog i reforme.

Tokom jutarnjeg dijela sjednice govorili su parlamentarni poslanici iz raznih zemalja, iz raznih političkih grupa, koji su zauzeli različite pozicije — neki kritički prema Srbiji, drugi sa zahtjevima za mjere uravnoteženog dijaloga.

Govornici opozicije isticali su da PACE treba da pojača monitoring stanja ljudskih prava u Srbiji, dok su delegati iz Srbije i prijateljskih zemalja branili mjere vlasti ili naglašavali složenost unutrašnje situacije i potrebu za suverenim pristupom rješavanju kriza.

Biljana Pantić Pilja optužila je studente u Srbiji za nasilje, napade na policiju i ustavni poredak. Dunja Simonović Bratiž rekla je da ne postoji politička kriza u Srbiji, da su protesti nasilni i da opozicija iz parlamenta u Srbiji sarađuje sa Albinom Kurtijem.

Vladimir Đorđević je s druge strane rekao da Evropa šuti na autokratsku vlast u Srbiji i da je dozvolila zbližavanje Srbije sa Rusijom.

Na debati je pomenut i napad zvučnim topom u Beogradu, prijetnje silovanjem studentkinji Nikolini Sinđelić kao i nasilno političko zatvaranje studenata i opozicionih aktivista.

Sama činjenica da se PACE bavi Srbijom na ovakav način jasno pokazuje da evropski parlamentarni organi prate situaciju u Srbiji i da očekuju odgovornost od vlasti. To može povećati unutrašnji pritisak u Srbiji.

Debata je prekinuta zbog nedostatka vremena da svi govornici izraze svoje mišljenje i stavove.