Miloš Lolić i Borisav Matić iz Tima umjetničke direkcije 59. pozorišnog festivala BITEF saopćili su da je taj festival pod udarom cenzure režima Aleksandra Vučića, jer je Odbor BITEF-a cenzurirao dolazak švicarskog umjetnika, čuvenog pozorišnog redatelja Mila Raua.

“Odbor festivala odbio je planirani program umetničke direkcije festivala, zbog jednog nepoželjnog umetnika. Reč je o presedanu: u kontinuitetu od 58 burnih godina, tokom kojih je umetnička direkcija uvek bila odgovorna za program BITEF-a, nemamo zabeležen slučaj gde Odbor festivala obustavlja dolazak inostranog gosta u Srbiju”, naveli su Lolić i Matić.

Precizirali su da su protiv programa ovogodišnjeg BITEF-a glasali izaslanica Sekretarijata za kulturu Grada Beograda Ana Veljković, novinarka Borka Golubović Trebješanin i organizator Srđan Obrenović, dok je predsjednik Odbora, glumac Svetozar Cvetković, jedini glasao za usvajanje programa, javlja Autonomija.info.

“Na sednicama Odbora nikada nijednom rečju nije raspravljano o temi i kvalitetu selektovane predstave ‘Proces Peliko’ u režiji Mila Raua niti je uzeto u obzir da je ovo gostovanje ekskluzivitet svetskih razmera, s obzirom na to da je predstava premijeru doživela pre samo nekoliko meseci, čime bi Beograd bio četvrti grad na svetu koji je ugošćuje, posle Beča, Avinjona i Lisabona”, naveli su Lolić i Matić.

Dodali su da većinu članova Odbora nije zanimalo ni to što je gostovanje ove predstave posljedica suradnje BITEF-a i Bečkog festivala (Wiener Festwochen), trenutno jednog od najrelevantnjih teatarskih okupljanja u Europi, niti ih je zanimalo to da prekidanje višemjesečnih pregovora o gostovanju predstave ima posljedice po decenijama građeni ugled najznačajnijeg pozorišnog festivala u Srbiji.

Lolić i Matić su podsjetili da je Milo Rau održao govor na otvaranju prošlogodišnjeg izdanja festivala u kome je spominjao ekološki štetno rudarenje širom svijeta, pa i u Srbiji.

Ovaj govor, pun citata iz historije pozorišta i drame, mediji navode kao razlog zbog koga je Sekretarijat za kulturu Grada Beograda ove godine prepolovio budžet festivala i odlučio da ne obnovi mandat prethodnoj umjetničkoj direkciji.

Miloš Lolić i Borisav Matić su kazali da nisu željeli da odustanu od programske cjeline na kojoj je rađeno mjesecima unazad, jer bi to značilo saučesništvo u urušavanju autonomije umjetničke direkcije, te samih postulata festivala.

„Progresivan i društveno provokativan festival poput BITEF-a mora biti relevantan akter u vremenu istorijskih previranja“, naveli su.

Objasnili su da je referentni okvir njihovog programa BITEF-a tema sistemskog nasilja, od policijskog, preko ekonomskog do rodno zasnovanog i seksualnog.

„Dvojici vodećih glasova svetskog teatra (Milo Rau i Romeo Casteluci) suprotstavljamo one naše koji tek dolaze (Andreja Kargačin, Ana Janković, Aleksander Zain, Akcioni odbor – kolektiv studenata Fakulteta dramskih umetnosti). Ovi mladi zakinuti glasovi spremni su i odlučni da preispitaju okoštalu pozorišnu formu, nametnute identitete i samu poziciju autorstva, rešeni da se odupru represivnom sistemu”, poručili su Lolić i Matić.

Dodali su da ne uvažavaju stav Odbora festivala da redatelj Milo Rau, ali i bilo koji svjetski umjetnik, može biti persona non grata baš na BITEF-u – Beogradskom internacionalnom teatarskom festivalu.