Federacija Bosne i Hercegovine se suočava s ubrzanim demografskim starenjem i kontinuiranim padom broja stanovnika. Uz stalni rast broja penzionera, bilježi se i snažan pad dječije populacije. Prema procjenama Federalnog zavoda za programiranje razvoja, sredinom 2024. godine u Federaciji BiH je živjelo 2.144.748 stanovnika, što predstavlja smanjenje od 0,2 posto u odnosu na 2023. godinu. Istovremeno se nastavlja negativan prirodni priraštaj, dok je stopa općeg fertiliteta izuzetno niska i iznosi 32,27.

U dokumentu „Makroekonomski pokazatelji po kantonima u Federaciji BiH 2024. godine“, koji je izradio Federalni zavod za programiranje razvoja, navodi se da udio stanovništva starijeg od 65 godina iznosi 18,5 posto, što ukazuje na intenzivan proces starenja i sve veće opterećenje penzionog i zdravstvenog sistema.

U periodu od 2020. do 2024. godine broj penzionera povećao se sa 428.117 na 453.900, što znači da je u samo četiri godine 25.783 osobe napustilo tržište rada i prešlo u penziju. Iz Zavoda navode da stopa općeg fertiliteta ima vrlo nisku vrijednost i da populacija pokazuje slabu reproduktivnu aktivnost, piše Večernji.ba.

„Uzimajući u obzir činjenicu da stopa ukupnog fertiliteta treba biti na nivou 2,1 dijete po ženi kako bi se osigurala jednostavna reprodukcija stanovništva, može se reći da smo ušli u proces starenja i smanjenja populacije. Od ukupnog broja stanovnika u 2024. godini, populacija od 0 do 14 godina čini 13,2 posto, radno sposobno stanovništvo od 15 do 64 godine čini 68,2 posto, dok populacija starija od 65 godina čini 18,5 posto broja stanovnika Federacije BiH“, navodi se u dokumentu.

Podaci dalje pokazuju da se u periodu od 2020. do 2024. godine broj djece uzrasta od 0 do 14 godina u prosjeku godišnje smanjivao za 2,5 posto. Indeks starenja stanovništva u Federaciji BiH u 2023. godini iznosio je 138,8, što znači da je broj starijih osoba znatno veći od broja mlađih od 20 godina. Vrijednost indeksa iznad 40 ukazuje na to da je stanovništvo u procesu starenja, a trenutni pokazatelji potvrđuju da je stanovništvo Federacije ušlo u fazu intenzivnog demografskog starenja.

U dokumentu se upozorava da će ovakvi negativni demografski trendovi imati snažan utjecaj na budžetsku potrošnju, posebno u segmentima penzionog i zdravstvenog sistema.

Na kraju 2024. godine u Federaciji BiH na jednog penzionera dolazilo je 1,21 zaposleno lice, što je blagi pad u odnosu na prethodnu godinu kada je taj odnos iznosio 1,23. U izvještajnoj godini broj korisnika starosne penzije povećan je za 9.550 ili 4,6 posto u odnosu na 2023. godinu, dok je broj korisnika invalidske penzije smanjen za 1.738 ili šest posto. Broj korisnika porodične penzije bilježi blago smanjenje.

Posmatrano po kantonima, na kraju 2024. godine najveći broj penzionera evidentiran je u Kantonu Sarajevu, gdje njihov udio iznosi 24,3 posto. Slijede Tuzlanski kanton sa 20,5 posto i Zeničko-dobojski sa 17,6 posto. Najmanji udio penzionera zabilježen je u Posavskom kantonu i iznosi 1,2 posto od ukupnog broja penzionera u Federaciji BiH.

Demografske procjene pokazuju da će se do 2050. godine broj stanovnika Bosne i Hercegovine znatno smanjiti, a prosječna starost stanovništva mogla bi se približiti 50 godina. Trenutno prosječna starost stanovništva u BiH iznosi oko 42 godine, dok je početkom devedesetih bila približno 30 godina.

Prema podacima državne Agencije za statistiku, u 1996. godini u Bosni i Hercegovini je rođeno oko 46.500 beba. U 2013. godini evidentirano je 30.600 novorođenih, dok je prošle godine rođeno tek 24.598 djece.