Ramazanski lampioni i ukrasi pojavili su se na ruševinama prekrivenim ulicama Gaze, donoseći radost i predah dok je najsvetiji mjesec islama počeo, prvi put od oktobarskog prekida vatre.

Palestinska porodica koja živi u naselju ar-Rummal prvi iftar ovogodišnjeg ramazana organizovala je na ruševinama uništene džamije Abu al-Abbas al-Mursi, teško oštećene u izraelskim napadima na Gazu.

Uprkos razaranjima koja ih okružuju, članovi porodice postavili su iftarsku sofru direktno na ruševinama džamije, okupljajući se kako bi zajedno prekinuli post skromnim obrokom i dovama.

Prizor iftara među ostacima porušene bogomolje svjedoči o nastojanju stanovnika Gaze da, uprkos teškim uslovima i posljedicama napada, očuvaju vjerske običaje i porodično zajedništvo tokom odabranog mjeseca ramazana.

U džamiji Omari, desetine vjernika obavile su prvu ramazansku jutarnju molitvu, sabah, bosi na tepihu, ali obučeni u teške jakne kako bi se zaštitili od zimske hladnoće.

“Uprkos okupaciji, uništavanju džamija i škola i rušenju naših domova… došli smo uprkos ovim teškim uslovima”, rekao je Abu Adam, stanovnik Gaze koji je došao na namaz, za Agence France-Presse (AFP).

Ugušena radost

“Čak i sinoć, kada je područje bilo meta napada, ostali smo odlučni da krenemo u džamiju da se poklonimo Bogu”, rekao je.

Sigurnosni izvor u Gazi rekao je u srijedu za AFP da je tog jutra artiljerijsko granatiranje ciljalo istočne dijelove Gaze.

Izvor je dodao da je artiljerijsko granatiranje ciljalo i izbjeglički kamp u centralnoj Gazi.

Na jugu Gaze, desetine hiljada ljudi i dalje žive u šatorima i improviziranim skloništima čekajući obnovu teritorije nakon što je u oktobru stupio na snagu prekid vatre postignut uz posredovanje SAD-a.

Nivin Ahmed, koji živi u šatoru u području poznatom kao al-Mawasi, rekao je za AFP da je ovaj prvi ramazan bez rata donio „mješovita i raznolika osjećanja“.

„Radost je ugušena. Nedostaju nam ljudi koji su poginuli, još uvijek se vode kao nestali, pritvoreni ili čak otputovali“, rekao je.

“Ramazanski sto je nekada bio pun najukusnijih jela i okupljao je sve naše voljene”, rekao je 50-godišnjak.

“Danas jedva mogu pripremiti glavno jelo i prilog. Sve je skupo. Ne mogu nikoga pozvati na iftar ili sehur”, rekao je, misleći na obroke koji se jedu prije i poslije dnevnog ramazanskog posta.

Uprkos prekidu vatre, nestašice i dalje postoje u Gazi, čija je narušena ekonomija i materijalna šteta učinila većinu stanovnika barem djelimično ovisnima o humanitarnoj pomoći za njihove osnovne potrebe.

Još uvijek posebno

Maha Fathi, 37, raseljena je iz grada Gaze i živi u šatoru zapadno od grada.

“Uprkos svim razaranjima i patnjama u Gazi, ramazan je i dalje poseban”, rekla je.

“Ljudi su ponovo počeli saosjećati s patnjom jedni drugih nakon što su svi bili zaokupljeni sobom tokom rata.”

Dodala je da su njena porodica i komšije mogli podijeliti trenutke radosti dok su pripremali hranu za sehur i postavljali ramazanske ukrase.

„Svi žude za atmosferom ramazana. Vidjeti ukrase i aktivnost na pijacama ispunjava nas nadom u povratak stabilnosti“, dodala je.

Na plaži u Deir al-Balahu u centralnoj Gazi, palestinski umjetnik Yazeed Abu Jarad doprinio je prazničnom duhu svojom umjetnošću.

U pijesku blizu Sredozemnog mora, ispisao je “Dobrodošao ramazan” u raskošnoj arapskoj kaligrafiji, pod znatiželjnim okom djece iz obližnjeg šatorskog kampa.

Mohammed al-Madhoun, 43, također živi u šatoru zapadno od grada Gaze i nada se svjetlijim danima.

„Nadam se da je ovo posljednji ramazan koji provodimo u šatorima. Osjećam se bespomoćno pred svojom djecom kada me zamole da kupim lampione i sanjaju o iftarskom stolu sa svom njihovom omiljenom hranom.“

„Trudimo se pronaći radost uprkos svemu“, rekao je, opisujući svoj prvi ramazanski izlazak sa komšijama, jedenje obroka prije posta i molitvu.

„Djeca su se osjećala kao da su na pikniku“, rekao je.

Podsjetimo, za Palestince danas je bio prvi dan ramazanskog posta.