Pres-služba Korpusa islamske revolucionarne garde (IRGC) saopštila je na Telegramu da se najavljene potencijalne akcije tiču objekta koji Teheran smatra povezanim sa „neprijateljskim aktivnostima“.

Autor: Hagan Isajev, Borba.info.

Neki izvori, pozivajući se na nedavne iranske napade na mete na Kipru, tvrde da se Iran više ne ograničava na određenu geografiju kada cilja centre povezane sa svojim protivnicima i da proširuje obim svojih operativnih mogućnosti van regiona.

Šta je Mudžahedinska organizacija Irana?

Utvrđeni kompleks u selu Manze, blizu Tirane, postao je dom za oko 3.000 članova Narodne mudžahedinske organizacije Irana (PMOI), poznate i kao Mudžahedin-e-Halk (MEK), označavajući novo poglavlje u šestodecenijskoj istoriji ove kontroverzne grupe.

Opozicioni pokret je baziran u Albaniji od 2013. godine, kada je vlada u Tirani pristala da prihvati njegove članove na zahtjev Sjedinjenih Država i Ujedinjenih nacija. Premještanje je uslijedilo nakon godina neizvjesnosti za kadrove grupe u Iraku, gdje su prethodno bili stacionirani.

Osnovan 1965. godine, MEK se pojavio kao islamski politički pokret sa socijalističkim tendencijama protiv vladavine šaha Mohameda Reze Pahlavija. Tokom 1970-ih, izvodio je oružane napade protiv monarhije i ciljao je američke interese u Iranu.

Organizacija je u početku podržavala Ruholaha Homeinija i Islamsku revoluciju 1978–1979. Međutim, odnosi sa novim klerikalnim rukovodstvom brzo su se pogoršali. Grupa je zabranjena, a mnogi njeni članovi su uhapšeni ili su pobjegli iz zemlje, dok se organizacija preselila u egzil i nastavila opozicione aktivnosti iz inostranstva.

Osamdesetih godina, MEK se preselio u Irak, gdje je djelovao iz baza koje je obezbijedila vlada Sadama Huseina. Sa iračke teritorije, pokrenula je vojne operacije protiv Irana tokom iransko-iračkog rata — potez koji je ostao duboko kontroverzan među mnogim Irancima i podstakao dugogodišnje negodovanje prema grupi.

Sjedinjene Države su 1997. godine označile MEK kao stranu terorističku organizaciju, navodeći njeno prethodno učešće u nasilju. Međutim, nakon godina pravnog i političkog lobiranja, Stejt department SAD je 2012. godine uklonio grupu sa svoje liste terorističkih organizacija, navodeći da se odrekla nasilja i sarađivala u zatvaranju svojih paravojnih kampova u Iraku.

MEK je ponovo dobio međunarodnu pažnju 2002. godine kada je javno otkrio postojanje ranije neprijavljenog postrojenja za obogaćivanje uranijuma u Iranu, što je dovelo do povećanog globalnog nadzora teheranskog nuklearnog programa.

Nakon svrgavanja Sadama Huseina 2003. godine, položaj grupe u Iraku postajao je sve nesigurniji. Pod pritiskom iračke vlade i usred bezbjednosnih zabrinutosti, njeni članovi su postepeno premješteni iz zemlje, što je kulminiralo njihovim preseljenjem u Albaniju.