Evropska unija uvela je nove kaznene mjere protiv ekstremističkih izraelskih doseljenika optuženih za nasilje i uznemiravanje palestinskog stanovništva na okupiranoj Zapadnoj obali, potvrdila je visoka predstavnica Evropske unije za vanjske poslove Kaja Kallas nakon sastanka ministara vanjskih poslova u Briselu.

Mjere uključuju zamrzavanje imovine i zabranu putovanja, a odnose se i na pojedine članove Hamasa, koji se nalazi na listi terorističkih organizacija Evropske unije. Uvođenje sankcija podržano je nakon promjene stava nove mađarske vlade, čime je deblokiran raniji zastoj u donošenju odluke.

“Prešli smo iz političke pat pozicije koja je dugo trajala. Nasilje i ekstremizam imaju posljedice”, poručila je Kallas, navodeći da je prethodno veto vlade Viktora Orbána sprečavao usvajanje sankcija.

Peter Magyar, novi premijer Mađarske, kao svoju prvu odluku u vanjskoj politici, ukinuo je ovu blokadu.

Portparol Ujedinjenih nacija za ljudska prava Thameen Al-Kheetan ranije je postupke izraelskih doseljenika opisao kao “nezakonito širenje naselja” i pokušaj aneksije velikih dijelova okupirane Zapadne obale.

Na tom području živi oko tri miliona Palestinaca, dok međunarodna zajednica već decenijama smatra izraelska naselja na okupiranim teritorijama nelegalnim prema međunarodnom pravu.

Evropska unija je i ranije uvodila sankcije pojedincima i organizacijama povezanim sa nasiljem nad Palestincima. Tokom 2024. godine sankcionisano je pet osoba i tri organizacije koje su označene odgovornim za ozbiljna kršenja ljudskih prava na Zapadnoj obali.

Među sankcionisanim osobama bio je i Mose Sarvit iz doline Jordana, za kojeg je navedeno da je učestvovao u fizičkom i verbalnom uznemiravanju palestinskih zajednica.

Pored sankcija protiv nasilnih doseljenika, Evropska unija razmatra i dodatne mjere prema Izraelu, uključujući zabranu trgovine proizvodima iz izraelskih naselja ili uvođenje visokih carina na takvu robu. Međutim, za većinu tih mjera potrebna je jednoglasna podrška država članica ili kvalifikovana većina, što trenutno nije izvjesno.

Španija, Irska i Slovenija među državama su koje traže oštriji pristup prema Izraelu, uključujući suspenziju sporazuma o pridruživanju i sankcije protiv krajnje desničarskih izraelskih ministara Itamara Ben-Gvira i Bezalela Smotriča.

S druge strane, Njemačka i Italija za sada nisu spremne podržati takve prijedloge.

Izraelski ministar vanjskih poslova Gideon Saar kritikovao je odluku Evropske unije, ocijenivši sankcije proizvoljnim i politički motivisanim.

“Izrael je stajao, stoji i nastavit će se zalagati za pravo Jevreja da žive u srcu naše domovine”, poručio je Saar.