Ratko Mladić, pravosnažno osuđen za genocid u Srebrenici, zločine protiv čovječnosti i ratne zločine, sahranjen je u Beogradu uz vojne počasti i prisustvo više državnih zvaničnika. Evropska komisija ipak tvrdi da ceremonija formalno nije predstavljala državnu sahranu.

Ratko Mladić sahranjen je 7. septembra na Topčiderskom groblju u Beogradu, pored svoje kćerke Ane, piše 24sata.hr.

Na njegovom ispraćaju okupile su se hiljade ljudi, među kojima su bili ministri Vlade Srbije, zvaničnici iz entiteta RS, pripadnici Vojske Srbije, ruski ambasador Aleksandar Bocan-Harčenko i Danilo Vučić, sin predsjednika Srbije Aleksandra Vučića.

Reuters i Associated Press navode da je Mladić sahranjen uz vojne počasti.

Njegov kovčeg ranije je iz Haga u Srbiju dopremljen avionom Vlade Srbije, dok su tokom ispraćaja bili prisutni uniformirani pripadnici vojske.

Sam predsjednik Srbije Aleksandar Vučić nije prisustvovao sahrani.

Na ispraćaju je, međutim, bilo više predstavnika državne vlasti.

Među njima su bili ministar pravde Nenad Vujić, drugi članovi Vlade Srbije, kao i bivši predsjednik entiteta RS Milorad Dodik i drugi zvaničnici iz Bosne i Hercegovine.

Na kovčegu su bili izloženi Mladićevi vojni predmeti i obilježja, dok su brojni okupljeni nosili majice s njegovim likom, zastave i druga obilježja.

Dio okupljenih otvoreno ga je nazivao herojem.

Mladić je pravosnažno osuđen na doživotni zatvor zbog genocida u Srebrenici, progona, ubistava, terorisanja stanovništva Sarajeva i drugih zločina počinjenih tokom rata u Bosni i Hercegovini.

Bruxelles osuđuje veličanje

Evropska služba za vanjsko djelovanje EEAS objavila je na dan sahrane posebno saopćenje u kojem je podsjetila na pravosnažne presude protiv Mladića.

“Svako veličanje ratnih zločinaca, negiranje genocida i revizionizam proturječe najosnovnijim evropskim vrijednostima i nemaju mjesta u EU ili u državama kandidatima za članstvo”, navodi se u saopćenju.

EEAS je naglasio da su ratovi na prostoru bivše Jugoslavije među najmračnijim poglavljima novije evropske historije i izrazio solidarnost sa svim žrtvama i preživjelima.

Istovremeno je Evropska komisija zauzela znatno oprezniji stav prema pitanju formalnog statusa sahrane.

Bruxelles ne smatra da je riječ o zvaničnoj državnoj sahrani, uprkos prisustvu ministara, vojske i drugim elementima državnog protokola.

Upravo taj raskorak izazvao je dodatne kritike.

Činjenice pokazuju da sahrana nije bila formalno proglašena državnom, ali su u njenoj organizaciji i ceremoniji bili vidljivi elementi državnog prisustva.

Evropska komesarka za proširenje Marta Kos zauzela je oštriji stav.

Ona je već 4. septembra otkazala planiranu posjetu Srbiji, navodeći da je veličanje Mladića nespojivo s vrijednostima na kojima se temelji evropski put.

“Ratko Mladić osuđen je za genocid, zločine protiv čovječnosti i ratne zločine”, poručila je Kos.

Navela je da povratak njegovih posmrtnih ostataka u Beograd Evropu podsjeća na najmračnije stranice njene novije historije.

Porfirije govorio o “Božijem sudu”

Opijelo je predvodio patrijarh Srpske pravoslavne crkve Porfirije.

U besjedi je rekao da zemaljski sudovi nisu nepogrešivi i da, prema njegovim riječima, “zemaljska pravda nije uvijek svima mjerila istom mjerom”.

Porfirije je kazao da je konačni sud Božiji.

Mladića je opisao kao komandanta koji je “podnio žrtvu” za odbranu i opstanak svog naroda, istovremeno govoreći i o svim ljudima koji su tokom rata izgubili živote.

Takve formulacije izazvale su kritike jer u besjedi nisu direktno spomenuti genocid u Srebrenici ni drugi konkretni zločini za koje je Mladić pravosnažno osuđen.

Mladićev sin Darko Mladić također je govorio na sahrani.

Oca je predstavio kao borca i pobjednika koji je, prema njegovom tumačenju, spasio svoj narod.

Tvrdio je i da su međunarodni sudovi od “heroja pravili zločince”, čime je otvoreno doveo u pitanje pravosnažne presude međunarodnog suda.

Okupljenima je poručio:

“Gdje si ti došao s vojskom, danas tu ima Srba.”

Njegove izjave predstavljaju stav porodice i nisu u skladu s pravosnažno utvrđenim činjenicama međunarodnih sudova o odgovornosti Ratka Mladića.

Sahrana je zbog svega toga izazvala nove reakcije u Bosni i Hercegovini, Hrvatskoj i Evropskoj uniji.

Za porodice žrtava posebno je bolna činjenica da je čovjek pravosnažno osuđen za genocid i druge najteže zločine ispraćen pred hiljadama ljudi, uz vojne počasti i prisustvo državnih zvaničnika.

Evropska unija sada istovremeno šalje dvije poruke: formalno ne naziva ceremoniju državnom sahranom, ali jasno upozorava da veličanje ratnih zločinaca i negiranje genocida nisu spojivi s evropskim vrijednostima i članstvom u Uniji.

Izvor: 24sata / Reuters / Associated Press / EEAS / Evropska komisija