SAD planiraju ponovo otvoriti dvije bivše vojne baze iz doba Hladnog rata na jugu Grenlanda i uspostaviti vojnu prisutnost na istočnoj obali, a sporazum bi u utorak, tokom Generalne skupštine Ujedinjenih nacija, trebali potpisati Washington, Kopenhagen i Nuuk, saznaje Reuters od tri izvora.

Vojne baze trebale bi biti smještene u Narsarsuaqu, mjestu s nekoliko desetina stanovnika, gdje je američka vojna baza Bluie West One zatvorena 1950-ih, te u Mestersvigu, bazi koju trenutno koristi Sirius patrola sa psećim zapregama, jedinica danskih specijalnih snaga, rekla su Reutersu dva izvora upoznata s dogovorom.

Nije javno objavljeno

Tekst sporazuma nije javno objavljen, a tri osobe upoznate s dogovorom, koje su govorile pod uslovom anonimnosti, kazale su Reutersu da njegovi detalji nisu konačni dok dokument ne bude potpisan.

Danska navodi da bi se sporazumom sigurnost Arktika stavila pod okvir NATO-a, umjesto da se njome isključivo bave Sjedinjene Države i Danska.

Sporazum dolazi nakon višemjesečnog pritiska američkog predsjednika Donalda Trumpa, koji je više puta zagovarao američku kontrolu nad Grenlandom. Trump u pojedinim trenucima nije isključivao ni upotrebu vojne ili ekonomske sile za preuzimanje kontrole nad tom danskom teritorijom s visokim stepenom autonomije, podsjeća Reuters.

Njegove prijetnje, koje su dosegle vrhunac u januaru, izazvale su diplomatsku krizu unutar NATO-a te potakle Dansku i Grenland na pregovore s Washingtonom kako bi smanjili pritisak, navodi Reuters.

Vlade Danske i Grenlanda te Bijela kuća nisu odmah odgovorile na Reutersov zahtjev za komentar.

Sjedinjene Države su tokom Hladnog rata imale 17 vojnih objekata na Grenlandu i više od 10.000 pripadnika osoblja. Danas je tamo ostala američka svemirska baza Pituffik, u kojoj je stacionirano oko 150 pripadnika američke vojske.