Zastupnici koji preuzmu izvršnu funkciju više ne moraju trajno odustati od zakonodavnog mandata. Institut mirovanja omogućava da ih privremeno zamijeni sljedeći kvalificirani kandidat s iste liste, a da se nakon prestanka izvršne funkcije vrate uz ispunjavanje zakonskih uslova.

Mirovanje mandata uvedeno je izmjenama Izbornog zakona BiH koje je visoki predstavnik Christian Schmidt nametnuo 26. marta 2024. godine. Odredbe uređuju privremenu zamjenu, povratak i ograničenja korištenja tog prava. 

Kako zastupnik postaje ministar, a mandat mu miruje

Primjer je zastupnik u kantonalnoj skupštini koji bude imenovan za ministra. Za vrijeme obavljanja izvršne funkcije njegov skupštinski mandat miruje, a prava i dužnosti vezane za taj položaj su obustavljeni.

Njegovo mjesto privremeno zauzima sljedeći kvalificirani kandidat s iste liste, koji tokom zamjene obavlja zastupničke dužnosti. Ako je zastupnik istovremeno delegat u Domu naroda Parlamenta FBiH, mirovanje kantonalnog mandata povlači i mirovanje tog delegatskog mandata, piše Odgovor.ba.

Nakon prestanka izvršne funkcije povratak nije automatski. Zastupnik mora CIK-u BiH podnijeti pisani zahtjev najkasnije osam dana od prestanka obavljanja funkcije, uz poštivanje ostalih zakonskih ograničenja.

Adem Dedić u tekstu za Odgovor.ba ocjenjuje da ovaj institut mijenja računicu pri formiranju vlasti: izabrani zastupnik može prihvatiti ministarsku funkciju i sačuvati mogućnost kasnijeg povratka u zakonodavno tijelo.

Autor ukazuje i na položaj zamjenskih zastupnika, čiji angažman zavisi od trajanja mirovanja mandata osobe koju zamjenjuju. Mogući utjecaj takvog odnosa na stabilnost većine predstavlja političku procjenu, a ne posljedicu koju zakon garantuje.

Najmanje šest mjeseci, uz poseban izuzetak

Prema općem pravilu, izabrani član zakonodavnog tijela mandat može staviti u mirovanje najviše jednom tokom mandata, a mirovanje ne može trajati kraće od šest mjeseci.

Posebna pravila važe za osobu koja nakon izbora nastavlja izvršnu funkciju iz prethodnog mandata. Ona mora zakonodavni mandat staviti u mirovanje prije konstituirajuće sjednice, a mirovanje traje do imenovanja druge osobe na istu izvršnu funkciju ili do podnošenja ostavke.

Za taj slučaj predviđen je izuzetak od minimalnog trajanja, kao i mogućnost korištenja mirovanja najviše dva puta. 

Član CIK-a BiH Suad Arnautović, prema tekstu Odgovor.ba, ranije je za FENU ovaj institut ocijenio kao "značajan doprinos razvoju demokratskih odnosa u BiH".

Odredbe se ne primjenjuju na vijećnike i odbornike općinskih i gradskih predstavničkih tijela. Skupština Brčko distrikta je obuhvaćena, što potvrđuje i CIK-ovo uputstvo o mirovanju i aktiviranju mandata.