Ovih dana je prezime Gaddafi ponovo u naslovima svjetskih medija. Al-Saadi Gaddafi (48), treći sin nekadašnjeg libijskog vladara Muammara al-Gaddafija, prije nedelju dana pušten je iz zatvora. Navodno je odmah otišao u Tursku.

Mlađi Gaddafi je proveo sedam godina iza rešetaka, osuđen zbog zločina nad demonstrantima tokom pobune protiv režima 2011, kao i zbog ubistva popularnog fudbalera Bashira al-Rianija 2005. godine. Al-Riani je bio otvoreni kritičar Gaddafijevog režima.

Al-Saadi Gaddafi je također bio fudbaler, i stigao je na čudnovat način čak i do dresa nekih italijanskih prvoligaša.

U dogovoru da se Al-Saadi Gaddafi pusti iz zatvora učestvovale su važne plemenske vođe, trenutni prelazni premijer, ali i Fathi Bashagha, bivši ministar policije kojem se daju dobre šanse da postane premijer nakon izbora zakazanih za decembar.

Poznavaoci prilika upravo tu vide prostor – porodica Gaddafi bi mogla da bude bitan faktor na tim izborima.

Ambicije jednog sina

Muammar al-Gaddafi otac je četiri decenije gospodario zemljom, pre nego što je srušen i ubijen u pobuni 2011. koju su podržale zapadne sile. Od sedmorice njegovih sinova, trojica su takođe ubijena. Dvojica sinova, kćerka i supruga pokojnog diktatora dobili su azil u Omanu.

Ali, najzanimljiviji je slučaj Gaddafijevog sina Saifa al-Islama (49), jedinog člana porodice za kojeg se čuje da ima političke ambicije. Saifa su prije deset godina zarobile plemenske paravojske u Zintanu, na sjeverozapadu Libije. Pušten je pre četiri godine i veruje se da živi među svojim bivšim otmičarima.

U julu je u rijetkom intervjuu govorio za New York Times, pominjući da ima političke ambicije da postane predsjednik ove godine.

Posmatrači kažu da uopšte nije bez šansi u zemlji koju su, od pada Muammara al-Gaddafija, obilježili krvavi sukobi i podjele. „Nema aktera ili grupe koji bi jasno dominirali političkom scenom“, kaže Tim Eaton, istraživač "Chatham house" koji se bavi stanjem u ovoj mediteranskoj zemlji.

„Sve je postalo veoma komplikovano. Kao partija trodimenzionalnog šaha, gdje razni lideri i mreže pokušavaju da skuju saveze, ili ponegdje sarađuju, ali uvijek ograničeno“, kaže Eaton.

Saif nema vojsku

Drugi posmatrači kažu da je puštanje Al-Saadija Gaddafija  iz zatvora način da se njegov stariji brat Saif privoli na određene političke saveze. „Ima ljudi u Libiji koji bi, s obzirom na događaje prethodnih godina, potpisali da im je bilo bolje pod porodicom Gaddafi“, kaže Eaton.

Neki se čak pitaju da li bi Saif Gaddafi mogao da postane novi predsjednik nakon izbora 24. decembra. Jedan od konkurenata mogao bi da mu bude moćni gospodar rata, general Kalifa Haftar koji kontroliše dobar komad zemlje.

Sagovornici DW uvjereni su da Saif Gaddafi ima odlične šanse u narodu, a to govore i neke ankete koje valja uzeti sa rezervom. Tim Eaton je ipak pomalo uzdržan: „Teško mu je da povrati staru popularnost. Ne može da se kreće zemljom slobodno niti ima oružane snage koje su mu lojalne.“