U selu Požežina, na teritoriji Novog Pazara, na obali Tušimljanska rijeke, pronađena je figurina stara sedam hiljada godina. Ovaj prahistorijski lokalitet pronađen je sasvim slučajno i to tokom iskopavanja za potrebe gasifikacije Novog Pazara

Radnici koji rade na iskopu zemljišta i polaganju cijevi za gas primijetili su ostatke historije koji su im privukli pažnju. Obaviješten je Muzej Ras u Novom Pazaru čiji su arheolozi obišli ovaj lokalitet i obavili prva istraživanja.

Na tom mjestu pronađeni su ostaci naselja iz doba neolita. Figurina, koju su arheolozi nazvali “Pazarka” bila je položena pored neolitske kuće.

Arheolog Muzeja Ras u Novom Pazaru Mustafa Baltić za Anadoliju kaže da pronađena prahistorijska figurina, koja predstavlja ljudsko biće s glavom ovna i tijelom žene, s jasno izraženim ženskim karakteristikama, pripada Vinčanskoj kulturi.

“I to njenoj najstarijoj fazi i vrlo liči na Starčevačku cilindričnu figuralnu plastiku. Određuje se hronološki u sami početak petog milenijuma ili možda u kraj šestog milenijuma prije nove ere. Za ovu figurinu je karakteristično to što je pronađena u dijelovima koji su bili pored neolitske kuće. Visoka je deset centimetara. Dijelom je sačuvana, dio gluteusa nije sačuvan, dok je drugi jako izražen. Dio stopala nije sačuvan. Ukrašena je okerom, farbana na mjestima gdje se nalaze urezi koji su označavali nakit ili odjeću”, kazao je Baltić.

Figurina “Pazarka” izgrađena je od pečene gline s velikom količinom kvarca. Nos joj je naglašen, na glavi su ovčiji rogovi, grudi su izvajanje, a oko očiju su ukrasi.

“Zbog čega je predstavljena s glavom ovna, to pitanje nam daje odgovore koji su vezani za neolitske zajednice na ovom prostoru. Da li postoji neka veza između neolitskih lokaliteta koja su već postojala na prostoru Novog Pazara ili ne, biće utvrđeno nakon istraživanja. Ono što je važno, za sada je pored ove figurine pronađeno još nekoliko manjih koje takođe imaju glavu ovna i dosta keramičkih ostataka”, kazao je Baltić za AA.

Figurina “Pazarka” predstavljena je javnosti u Muzeju Ras u Novom Pazaru gdje se i čuva. Prvi put je javnost vidjela tokom obilježavanja Grada Novog Pazara.

Vinčanska je najpoznatija neolitska kultura ovog dijela Balkana. Razvijala se Podunavljem i Pomoravljem, dolinom Drine i Save pa sve do Potisja.

Vinčanska kultura, koja se prostirala u Srbiji, Bosni i Hercegovini, Sjevernoj Makedoniji i Rumuniji, nastala je 4.400 godine prije nove ere i trajala je sve do 3.200 godine prije nove ere. U ovom dobu ljudi su se bavili zemljoradnjom, a kuće su gradili od drveta, pruća i gline.