Evropska unija (EU) i Sjedinjene Američke Države (SAD) komentarišući za RSE odluke Srbije da pojedinim stranim državljanima zabrani ulazak na svoju teritoriju, pozvale su Beograd da se pridržava demokratskih principa i međunarodnih standarda o ljudskim pravima.

Pod obrazloženjem da su prijetnja po sigurnost Srbija je u posljednjih godinu dana zabranila ulazak pojedinim aktivistima, umjetnicima i novinarima koji su strani državljani.

Među njima ima onih koji dolaze iz regiona, kao i ruskih antiratnih aktivista i novinara. Prvi su javno kritikovali poteze vlasti u Srbiji, drugi politiku Vladimira Putina, piše RSE.

„Svjesni smo odluka o zabrani ulaska u Srbiju raznim stranim državljanima na osnovu navodnih bezbjednosnih rizika, uključujući i nedavni slučaj Nedima Musića„, kazao je portparol EU Peter Stano dodajući da Brisel nema pristup detaljnim informacijama koje su korištene kao osnova za te odluke.

Kaže i da iako država ima pravo da stranim državljanima ograniči pristup svojoj teritoriji, u opravdanim slučajevima koji bi mogli biti štetni po njenu sigurnost, „važno je da se to primjenjuje u skladu sa srpskim pravnim okvirom, kao i u skladu sa evropskim i međunarodnim standardima o ljudskim pravima“.

„To ne bi trebalo da rezultira ograničavanjem slobode izražavanja i prava na mirno okupljanje stranih državljana“, kazao je Stano.

U komentaru za Radio Slobodna Evropa, iz američkog State departmenta rekli da su upoznati sa takvim odlukama vlasti u Srbiji.

„Uzimajući u obzir njen status zemlje kandidata za članstvo u EU i cijenjenog partnera u održavanju mira i sigurnosti širom regiona, pozivamo Srbiju da u ovim i svim drugim akcijama za sprovođenje zakona podržava vladavinu prava i najviše demokratske standarde“, navodi State department.

Među onima kojima su vlasti Srbije nedavno zabranile ulazak, jer ima „negativnu procjenu bezbednosnog rizika“, je i bosanskohercegovački glumac i pisac Feđa Štukan.

Tu procjenu donosi Bezbjednosno-informativna agencija (BIA).

On je zaustavljen na pasoškoj kontroli aerodroma „Nikola Tesla“ u Beogradu i vraćen u Sarajevo.

Štukanu je i sredinom 2023. godine bio uskraćen ulazak u zemlju, nakon što je učestvovao u masovnim građanskim protestima „Srbija protiv nasilja“ koji su se održavali u Beogradu.

Sa beogradskog aerodroma među posljednjima je 8. juna morao da se vrati i rusko-izraelski novinar Roman Perl.

Perl je angažovan na zajedničkom projektu Glasa Amerike i Radija Slobodna Evropa „Current time – Aktuelnosti“, a u Srbiju je krenuo u privatnu posjetu.

Razlog otkazivanja gostoprimstva je „bezbjednosni rizik“ koji su vidjele vlasti Srbije.

Ministarstvo unutrašnjih poslova Srbije nije odgovorilo na pitanje RSE za pojašnjenjem ovakve odluke, te da li ona ima veze sa tim što je Perl u Rusiji proglašen „stranim agentom“.

Ovo Ministarstvo, kao ni BIA, nisu odgovorili na pitanja RSE ni u prethodnim sličnim slučajevima.

Prema Zakonu o strancima „neprihvatljiv bezbjednosni rizik postoji ukoliko raspoloživi podaci i saznanja ukazuju da stranac zagovara, podstiče, pomaže, priprema ili preduzima aktivnosti kojima ugrožava ustavno uređenje i bezbjednost Srbije“.

Kao i ako se „ugrožavaju dobra zaštićena međunarodnim pravom i nacionalna, regionalna i globalna bezbjednost od značaja za Srbiju i pravni poredak“.

U Zakonu o strancima piše da Ministarstvo unutrašnjih poslova pribavlja mišljenje državnog organa nadležnog za zaštitu bezbjednosti Srbije u pogledu procjene da li ulazak ili boravak stranca predstavlja neprihvatljiv bezbjednosni rizik.