Centralna tema okupljanja bila je rastući uticaj desnice u Evropi, dok su učesnici s oduševljenjem pozdravili povratak Donalda Trumpa na političku scenu.

Lideri krajnje desnih stranaka, okupljeni u trećem najvećem bloku Evropskog parlamenta „Domoljubi za Evropu“, sastali su se u Madridu na skupu održanom pod sloganom „Učinimo Evropu ponovo velikom“.

Centralna tema okupljanja bila je rastući uticaj desnice u Evropi, dok su učesnici s oduševljenjem pozdravili povratak Donalda Trumpa na političku scenu.

Među glavnim govornicima našli su se mađarski premijer Viktor Orban, potpredsjednik italijanske vlade Matteo Salvini, liderka francuskog Nacionalnog okupljanja (RN) Marine Le Pen i holandski desničarski lider Geert Wilders. Oni su pred oko 2000 okupljenih pristalica, koji su mahali španskim zastavama, poslali snažne poruke protiv imigracije, „liberalne agende“ i vodećih političara Evropske unije.

Jedan od najkontroverznijih momenata skupa bio je poziv većine govornika na novu „rekonkvistu“, aludirajući na srednjovjekovno hrišćansko ponovno osvajanje teritorija Pirinejskog poluostrva koje su tada bile pod muslimanskom kontrolom.

Prekid govora i protest aktivistkinje FEMEN-a

Skup je otvorio bivši estonski ministar finansija Martin Helme, čiji je govor prekinula aktivistkinja feminističke grupe FEMEN. Ona je u toplesu upala na binu uzvikujući „Ni korak nazad protiv fašizma“ na španskom jeziku, prije nego što ju je osiguranje udaljilo iz dvorane.

Tokom skupa, govornici su oštro kritikovali imigraciju, nevladine organizacije koje spašavaju migrante, ali i tzv. „woke“ kulturu, termin koji desnica često koristi da bi opisala progresivne stavove o rasnim, rodnim i seksualnim pitanjima. Kritike su također bile usmjerene ka predsjednici Evropske komisije Ursuli von der Leyen i španskom premijeru Pedru Sančezu, čija su imena dočekana glasnim negodovanjem iz publike.

Domoljubi za Evropu – nova sila u Evropskom parlamentu?

Blok Domoljubi za Evropu formiran je nakon evropskih izbora u maju 2024. i trenutno broji 86 zastupnika iz 14 zemalja, predstavljajući oko 19 miliona birača. Organizatori su za prvo zvanično okupljanje odabrali Madrid kako bi domaćin bio predsjednik stranke Vox Santiago Abascal, koji je proteklih godina postao jedno od ključnih lica evropske desnice.

Međutim, iako Domoljubi žele ujediniti sve nacionalističke konzervativce u Evropi, neke od najjačih desnih stranaka, poput italijanske Braće Italije premijerke Giorgije Meloni, njemačke Alternative za Njemačku i poljskog Prava i pravde, odbile su da se pridruže savezu.

Vladajući socijalisti kritikuju „skup ultraša“

Španska vladajuća Socijalistička partija osudila je okupljanje, nazivajući ga „skupom ultraša“ i poručila da ekstremne desničarske ideje neće prevladati u Španiji.

„Oni neće uspjeti nametnuti svoj crno-bijeli pogled na svijet u našoj zemlji,“ navodi se u saopštenju socijalista.

Uprkos kritikama, desničarska stranka Vox bilježi rast u anketama, naročito među mlađim muškarcima, pripadnicima vojske i policije.

Šta dalje za evropsku desnicu?

Skup u Madridu pokazao je da krajnja desnica u Evropi jača, ali i da još uvijek postoje podjele među konzervativnim snagama. Pitanje ostaje – mogu li Domoljubi za Evropu zaista postati ozbiljna politička sila u EU ili će unutrašnje razlike i dalje sprečavati njihovo potpuno ujedinjenje?