Izloženost više različitih pesticida u isto vrijeme može ozbiljno narušiti zdravlje – od slabljenja imunološkog sistema do povećanog rizika od razvoja raka, čak i pri minimalnim dozama. Upravo to je jedan od glavnih zaključaka najnovijeg izvještaja Evropske agencije za sigurnost hrane (EFSA), koji otkriva zabrinjavajuće podatke o prisustvu pesticida u prehrambenim proizvodima širom kontinenta.

Prema podacima iz opsežnog istraživanja provedenog na 13.246 uzoraka hrane iz zemalja EU, Norveške i Islanda, čak 42% analiziranih uzoraka sadržavalo je tragove pesticida. Još alarmantniji je podatak da je više od polovine tih uzoraka bilo kontaminirano s dvije ili više vrsta pesticida istovremeno.

Voće, posebno kruške i narandže, među najzagađenijim je kategorijama, a kontaminacija nije zaobišla ni osnovne prehrambene proizvode poput luka, šargarepe, karfiola, krompira i smeđeg pirinča. Istraživanje EFSA-e, koje se provodi svake tri godine, obuhvatilo je ukupno 12 vrsta namirnica, uključujući i životinjske proizvode poput goveđe jetre i životinjske masti.

Najgore stanje zabilježeno je u Njemačkoj, Cipru, Austriji i Češkoj. Hrvatska se našla na devetom mjestu po prisustvu pesticida u ispitivanim uzorcima. U Sloveniji je analizirano 154 uzorka – 42,2% je domaćeg porijekla, 46,1% potiče iz EU, a 11,7% iz trećih zemalja ili nepoznatih izvora. Manje od 30% slovenačkih uzoraka sadržavalo je pesticide.

Iako je 96,3% svih uzoraka u okviru zakonom dozvoljenih granica, naučnici i ekološke organizacije upozoravaju da trenutno važeći standardi ne uzimaju u obzir sinergijske efekte višestrukih pesticida, koji mogu imati znatno štetnije djelovanje na ljudsko zdravlje od pojedinačnih supstanci.

Organizacija PAN Europe (Pesticide Action Network) apeluje na Evropsku uniju da uvede "faktor mješovitog ocjenjivanja" – novi sistem koji bi omogućio preciznije procjene rizika od kombinovanih pesticida i bolju zaštitu ranjivih grupa, posebno djece i trudnica.

„Zabrinjavajuće je da su Evropljani i dalje izloženi visokom nivou pesticida, dok EU ignorira potencijalne posljedice“, upozorila je Angeliki Lysimachou, šefica naučnog odjela u PAN Europe. Organizacija također podsjeća da se količina hrane koja sadrži pesticide gotovo nije promijenila od 2000. godine, ali je broj uzoraka kontaminiranih višestrukim pesticidima udvostručen.

Ovi nalazi ponovo otvaraju pitanje efikasnosti evropskih politika zaštite hrane i potrebu za hitnim reformama u načinu procjene i kontrole ostataka pesticida u prehrambenom lancu.