Vera C. Rubin opservatorija, jedan od najsavremenijih astronomskih projekata današnjice, upravo je objavila svoje prve slike – i one su zadivljujuće. Očekuje se da će ovaj revolucionarni instrument značajno promijeniti naše razumijevanje svemira.

Poslije 10 sati posmatranja, tim američke Nacionalne naučne fondacije (NSF) i Ministarstva energetike (DOE) usmjerio je teleskop ka dubinama kosmosa. Uz pomoć izuzetno osjetljive kamere, snimali su svemir u bliskoj ultraljubičastoj, vidljivoj i bliskoj infracrvenoj svjetlosti. Rezultat su slike izuzetne dubine i preciznosti koje obećavaju spektakularna naučna otkrića u godinama koje dolaze.

„Rubin opservatorija će prikupiti više informacija o našem svemiru nego svi dosadašnji optički teleskopi zajedno,“ izjavio je Brajan Stoun, vršilac dužnosti direktora NSF-a.

„Kroz ovaj nevjerovatan naučni objekat, istraživaćemo najdublje kosmičke misterije – uključujući tamnu materiju i tamnu energiju koje prožimaju svemir.“

Prva velika misija opservatorije biće Desetogodišnje naslijeđeno posmatranje svemira i vremena (Legacy Survey of Space and Time – LSST). U okviru ovog projekta, teleskop će svakih nekoliko dana mapirati čitavo nebo južne hemisfere, snimajući svaki dio čak 800 puta, zahvaljujući najvećoj digitalnoj kameri na svijetu od 3.200 megapiksela. Na taj način, biće kreiran svojevrstan timelapse univerzuma u trajanju od 10 godina.

Cilj je zabilježiti sve što se kreće, bljeska ili pulsira u svemiru – od asteroida i kometa, preko eksplozija supernova, pa sve do pulsara. Misija će pokrivati i sve – od praćenja objekata u našem Sunčevom sistemu, do detekcije eksplozija zvijezda udaljenih milijardama svjetlosnih godina.

Već u prvim snimcima, Rubin opservatorija pokazuje pun potencijal. Na jednoj slici, prikazan je zadivljujuće detaljan mozaik maglina Trifid i Laguna, dvije guste oblake molekularnog gasa u Mliječnom putu, poznate po intenzivnom stvaranju novih zvijezda. Tokom 7,2 sata, teleskop je napravio 678 pojedinačnih snimaka, spojivši ih u finalnu sliku od gotovo 5 gigapiksela.

U drugom snimku, teleskop zumira mali dio neba u oblasti Virgo jata galaksija, otkrivajući oko 10 miliona galaksija u izuzetno uskom vidnom polju.

Na kraju, tim je objavio i da je tokom samo 10 sati opservacije Rubin uspeo da identifikuje 2.104 nova asteroida u Sunčevom sistemu – koje nijedan drugi teleskop do sada nije zabilježio.

Za poređenje, svi ostali zemaljski teleskopi zajedno otkriju oko 20.000 novih asteroida godišnje – Rubin je na putu da višestruko premaši taj broj.

Važno je napomenuti da nijedan od novootkrivenih asteroida ne predstavlja opasnost po Zemlju, ali ovaj podatak potvrđuje koliko će Rubin biti značajan u sistemu planetarne odbrane od potencijalno opasnih objekata iz svemira.