Podizanje spomenika Pavlu Đurišiću dogodilo se kaoprećutni dil između dijela snaga režima i SPC. Smatram da se to nije smjelo dogoditi. Nije se smjelo dopustiti da bude podignuto ni postolje, a kamoli na njemu da bude postavljena gabaritna izlivena bronzana statua sa likom Pavla Đurišića - kaže u intervjuu za Pobjedu lider Crnogorske evropske partije Novak Adžić.

Ističe da je taj spomenik otkriven u Gornjem Zaostru kod Berana uz skandalozni govor prepun neistina, saopštenih od strane episkopa, odnosno, mitropolita Metodija Ostojića, pa se, zatim, dopustilo da taj kip zajedno sa spomen-pločom prebace u obližnju seosku crkvu Svete Paraskeve u Gornjem Zaostru.

U Crnoj Gori se u 21. vijeku podiže spomenik ratnom zločincu. Kako smo došli u tu situaciju?

Crna Gora kao država ne podiže spomenik proglašenom i osvjedočenom ratnom zločincu Pavlu Đurišiću, već je spomenik bio nakratko podignut od strane Srpske pravoslavne crkve, odnosno od strane srpskog episkopa Metodija Ostojića i njegovih pristalica i saradnika, sljedbenika ravnogorske četničke politike, odnosno savremenih velikosrpskih neočetnika. Treba potencirati da vođstvo SPC u Crnoj Gori radi neprekidno, decenijama, a to rade i u Srbiji i van Srbije - U BiH, u entitetu Republika Srpska, na rehabilitaciji četničkog pokreta, i njihovih vođa i komandanata.

Ta rehabilitacija se, nažalost, dogodila u Srbiji. Počev od Draže Mihailovića, Milana Kalabića i tako dalje, a svjesni smo da je SPC podržala i maltene pretvorila u svece ratne zločince. U prvom redu mislim na poznatog popa Macu Milorada Vukojičića koji je osuđeni ratni zločinac 1945. godine i pogubljen i popa Slobodana Šiljka, koga su partizani osudili kao kolaboranta 1943. godine. Kanim reći da se ovaj slučaj podizanja i uklanjanja spomnika Pavlu Đurišiću, makar mi je takav utisak, dogodio kao prećutni dil između dijela snaga režima i SPC.

Smatram da se to nije smjelo dogoditi. Nije se smjelo dopustiti da bude podignuto ni postolje, a kamoli na njemu da bude postavljena gabaritna izlivena bronzana statua sa likom Pavla Đurišića. Sve je to trajalo dok nije „svečano“ taj spomenik otkriven u Gornjem Zaostru kod Berana, uz onaj skandalozni govor, prepun neistina, saopštenih od strane episkopa, odnosno, mitropolita Metodija Ostojića, pa se, zatim, dopustilo da taj kip zajedno sa spomen pločom prebace u obližnju Crkvu Svete Paraskeve u Gornjem Zaostru.

Tek onda je država, odnosno predstavnici lokalne vlasti, uklonila postolje na kojem je spomenik bio postavljen. To je zaista ružno i tužno što se dogodilo i mislim da je cijela ta akcija postavljanja spomenika, predstavljala, krivično djelo. Kao što smo vidjeli tužilaštvo je reagovalo, sudski organi su reagovali, ali očekujem da će to dobiti adekvatan pravedni sudski epilog. Ipak nepopravljiva šteta je napravljena. Smatram da je bilo potpuno prirodno i normalno da su državni organi trebali oduzeti kip Pavla Đurišića i spomen-obilježje koje je potom sklonjeno u crkvu i zakonski procesuirati sva odgovorna lica koja su učestvovala u izvršenju tog, objektivno gledano, krivičnog djela, ali i prekršaja.

Podsjećam na činjenicu, da Crna Gora nije rehabilitovala četnički pokret, niti ijednog osuđenog i proglašenog ratnog zločinca. Nije normalno i nije prirodno da ijedna zemlja podiže spomenik ratnom zločincu i dokazanom saradniku i slugi fašističkog i nacističkog okupatora. A to je Pavle Đurišić nesumnjivo bio.

Da li, u stvari, SPC upravlja i političkim strukturama koje su na vlasti u Crnoj Gori?

Dominantan uticaj u sadašnjoj vlasti imaju velikosrpske snage okupljene oko nekadašnjeg Demokratskog fronta, u prvom redu Nove Srpske demokratije i njihovih satelita, primarno navodim takozvane Demokrate, koji su klasični politički licemjeri. Oni su u cijeloj ovoj situaciji imali dvoličnu ulogu, navodne distance, a u suštini znamo kako se oni demagoški ponašaju i obmanjuju na javnoj sceni.

Ostali dio vlasti, koliko god pokazivao rezerve i osude prema tome činu u Zaostru, bio je svojevrsni, indirektni saučesnik u svemu ovome, samo činjenicom da je u vladajućoj koaliciji sa bivšim DF-om i Demokratama. Naravno, neosporno je i toga smo svjesni još od 2020, da ako ne presudnu, a ono dominantnu ulogu u političkim djelovanjima aktuelnog režima u Crnoj Gori ima uticaj SPC.

Nemojmo zaboraviti, da je njen poglavar u Crnoj Gori, mitropolit Joanikije Mićović, nedavno promovisao i veličao Pavla Đurišića. To je radio i ranije. Nazivao ga je „herojem nepobjedivog duha“. Njegov saradnik Metodije uradio je što je uradio. Svjesno i planski, ideološki i politički. Tu postoji sinhronizacija, jer to je u biti velikog dijela čelnika SPC koja se nažalost ponaša kao parapolitička organizacija primarno, a sekundarno ili skoro nimalo kao religijska ustanova.

Svakako ona ima izuzetno veliki uticaj na djelovanje aktuelnog režima, što je pogubno po sekularnu Crnu Goru i njen građanski karakter, kao i za evropska stremljenja naše države.

U Gusinju je prije nekoliko dana uklonjen spomenik Jusufu Čeliću. Da li možemo povezati taj događaj sa nedavnim dešavanjima u Gornjem Zaostru?

Nisam donedavno ni znao da je u okolini Gusinja podignut spomenik Jusufu Čeliću. Jednostavno, ranije nijesam to pratio, sticajem okolnosti. Ja sam principijelnog stanovišta, bilo ko da je u pitanju i ističem da se sva spomen-obilježja moraju podizati u skladu sa Zakonom o podizanju spomen-obilježja koji je važeći u Crnoj Gori. Kada se radi o ličnostima iz rata, striktno se moramo svi pridržavati člana 10 Zakona o spomen-obilježjima, gdje je jasno rečeno kome ne može biti podignut spomenik.

Smatram da su ipak sve ove naknadne reakcije bile pod izuzetnim pritiskom javnosti, ali mene zabrinjava mnogo više ova kolaboracija aktuelnog režima sa SPC, čiji najviši predstavnici djeluju negativno po vitalne državne i nacionalne interese Crne Gore i svih njenih naroda i građana.

Smatrate li da ideja o objedinjavanju svih lokalnih izbora stvarno služi uštedi resursa ili je to politički trik kako bi se vlast održala na nivou države i u opštinama istovremeno. Da li će održavanje lokalnih izbora istog dana zapravo smanjiti izborni populizam i da li će dati prednost velikim partijama, a nauštrb manjih, odnosno da li je riječ o stvarnim reformama ili političkom marketingu?

Iskren da budem i jedno i drugo - i politički marketing i tendencija mnogih koji vrše vlast na lokalnom nivou da produže svoj mandate na taj način. Napominjem da je to dogovor, koliko je meni poznato, između vlasti i opozicije. Oko toga je postignut sporazum, jer to odgovara aktuelnoj većini vodećih političkih subjekata u Crnoj Gori. Ja jesam zagovornik održavanja izbora u jednom danu.

To što su oni odloženi za skoro dvije godine, ne mora da znači ništa negativno, samo po sebi, ali to vuče za sobom neka pitanja i implikacije da li su to do kraja pravedna rješenja i da li je to trajno rješenje. Ako se svi lokalni izbori održe u jednom danu, niko ne može da garantuje puni mandat onima koji budu izabrani na četvorogodišnji period, jer uvijek može doći do krize vlasti i izazivanje vanrednih lokalnih izbora. Postavlja se pitanje je li to pravedno zbog činjenice da se mnogima produžava mandat na godinu ili dvije, a s obzirom na to da smo imali učestale izbore da se pojedinima skraćuje mandat za godinu ili dvije. To je jedan klasični politički dogovor, i vidjećemo vremenom da li je on bio ispravan.

U svakom slučaju zaista mislim da je u kraćem vremenu bilo premnogo izbornih ciklusa i to ipak nije dobro za stabilan politički život u Crnoj Gori. Mislim, uz to, da sve to neizbježno oko održavanja lokalnih izbora u jednom danu favorizuje određene strukture koje u opštinama vrše vlast. Kao što znamo, u većini opština vlast vrše one političke partije i snage koje su u koaliciji, čine osnovu vlasti, odnosno sadašnjeg režima na državnom nivou, a samo u nekoliko opština je na vlasti parlamentarna opozicija na državnom nivou. To je aktuelno stanje.

Da li će CEP učestvovati na tim jedinstvenim izborima?

Još je rano o tome govoriti. Dakako, planiramo učešće bilo samostalno, ili u koaliciji isključivo sa ideološki i politički srodnim i bliskim partijama. Nama je Crna Gora najvažnija. I tome uvijek nastojimo konstruktivno dati politički doprinos.