Spomenik Pavlu Đurišiću, ozloglašenom ratnom zločincu i vođi dijela četnika iz Crne Gore, premješten je iz beranskog sela Gornje Zaostro u Manastir Đurđevi stupovi u Beranama. Vijest je prvobitno objavila Radio-televizija Srbije, a informacije za Pobjedu iz lokalnih izvora ukazuju da je akcija izvedena pod okriljem noći, i u organizaciji mitropolita Metodija i mještana.

Kako se saznaje, razlog za premještanje spomen-obilježja čije je podizanje zakonom zabranjeno, bila je bojazan pomenutog mitropolita budimljansko-nikšićkog Srpske pravoslavne crkve (SPC) da bi, navodno, spomenik mogao biti uništen ili, pak, ukraden.

Preseljenje

S druge strane, izvori Pobjede tvrde da je razlog potencijalna zapljena statue od strane policije ili tužilaštva, s obzirom na to da predstavlja „sredstvo izvršenja krivičnog djela“. Time je kip, koji se prethodno nalazio na privatnom imanju i izazivao žestoke kontroverze u javnosti, dospio unutar zidina Manastira – objekta pod zaštitom države kao nepokretno kulturno dobro – i to bez saglasnosti nadležnih institucija.

Nakon što je spomenik ozloglašenom ratnom zločincu i četničkom vođi 8. avgusta otkriven na postamentu koji je za njega napravljen na privatnom imanju, Ministarstvo kulture i medija zvanično je naložilo Opštini Berane da bude uklonjen. Bronzana statua istog dana je završila u obližnjoj Crkvi Svete mati Paraskeve, ali se tu očigledno nije dugo zadržao.

Istovremeno, pokrenuta je cijela tužilačko-pravna zavrzlama, odnosno „prebacivanje loptice“ oko toga u čijoj je nadležnosti zapljena sporne statue, s obzirom da je riječ o predmetu krivičnog djela. S obzirom na to da se spomenik zločincu Đurišiću sada, najvjerovatnije, nalazi unutar kompleksa Manastira Đurđevi stupovi, koji je zakonom zaštićen kao kulturno dobro, a ujedno je sjedište Eparhije budimljansko-nikšićke na čijem je čelu mitropolit Metodije, sud može imati velikih problema da trajno oduzme sporni predmet.

S obzirom na više od dvije decenije iskustva, iako visoka skoro dva metra, ova statua će teško biti ponovo ,,pronađena“. Tim prije što nadležne institucije u ovom slučaju već dugo „zaboravljaju“ koje su njihove nadležnosti, kao i zakonom utvrđene obaveze.

Pobjeda je već pisala o (mogućem) porijeklu spomenika Đurišiću, kao i njegovoj stvarnoj lokaciji. Naime, kip nije uvezen u posljednjih nekoliko mjeseci – kako se spekulisalo - već se više od 20 godina nalazi u Gornjem Zaostru, gdje su ga krili mještani toga sela. Preciznije, u okolinu Berana je stigao još 2002. ili 2003. godine, za vrijeme Savezne Republike Jugoslavije, odnosno zajedničke države Srbije i Crne Gore – što znači da nikada nije prešao državnu granicu i da kipu nije moguće ući u trag preko carinskih izvještaja.

Spomenik Đurišiću je prvi put je otkriven 2003. godine, takođe bez odobrenja nadležnih institucija, zbog čega je brzo uklonjen po nalogu tadašnjih vlasti.

Do 8. avgusta ove godine, sljedbenici četničkog pokreta u Crnoj Gori – i šire – u više navrata su pokušavali da ponovo postave ovu statuu, ali bez uspjeha. Ipak, 2013. godine je na privatnom posjedu podignut spomen-kompleks i stavljen postament za spomenik Đurišiću, koji su pripadnici Specijalne antiterorističke jedinice dva puta rušili bagerom u skladu s naredbom iz Ministarstva kulture.