U političkoj praksi Federacije Bosne i Hercegovine sve češće se potvrđuje teza da pojedine institucije postaju predmet koalicionih dogovora i političke trgovine.

Prema dostupnim informacijama i političkim kretanjima, postoji prešutni dogovor ili obaveza da Socijaldemokratska partija (SDP) prepusti Hrvatskoj demokratskoj zajednici (HDZ) sve pozicije za koje ta stranka iskaže poseban interes, prenosi Patria.

Iako se Porezna uprava Federacije BiH formalno smatra institucijom pod političkim uticajem SDP-a, zbog svoje organizacije po kantonalnom principu upravljanje je, u praksi, prepušteno HDZ-u u kantonima u kojima je smješten značajan dio hrvatske privrede. Time je omogućena politička kontrola nad institucijom koja ima direktan uticaj na poslovanje privrednih subjekata.

Posebno ilustrativan primjer je Srednjobosanski kanton (SBK), u kojem prema
posljednjim dostupnim podacima živi oko 43% Bošnjaka, 39% Hrvata, 12% Srba i oko 6% ostalih. Uprkos etničkoj i političkoj raznolikosti, SDP je upravljanje Poreznom upravom u ovom kantonu ustupio HDZ-u, imenovanjem Jelene Znahor za rukovodioca Kantonalnog poreznog ureda u Novom Travniku.

Ono što dodatno problematizira ovo imenovanje jeste činjenica da je ono izvršeno mimo propisane zakonske procedure. Naime, još 2021. godine provedena je konkursna procedura za popunjavanje navedene pozicije, ali nijedan kandidat tada nije bio politički prihvatljiv HDZ-u. Konkurs je, prema dostupnim informacijama, nezakonito zanemaren, a na poziciju je kasnije imenovana Jelena Znahor, bivša zaposlenica Federalnog ministarstva finansija i ključni svjedok u aferi „Respiratori“, u kojoj je svjedočila u korist tadašnje federalne ministrice finansija Jelke Miličević.

U političkim krugovima ovo imenovanje se tumači kao svojevrsna nagrada za
političku lojalnost HDZ-u, a ne kao rezultat stručnih i transparentnih procedura, kakve bi trebale važiti za jednu od ključnih fiskalnih institucija u Federaciji BiH.

Kontrola nad institucijama u kantonima u kojima su smješteni najznačajniji hrvatski poslovni subjekti očigledno je postala važnija od formalnih koalicionih sporazuma, principa jednakosti i zakonitosti. Posljedice takve prakse najviše osjećaju privrednici i građani koji ne pripadaju politički privilegovanim strukturama, ali i cjelokupni poreski sistem koji bi morao funkcionisati neovisno, profesionalno i u interesu svih poreskih obveznika

Uporedo u Poreznoj upravi FBiH dešava se štrajk upozorenja. Međutim, vlasti kao da ne doživljavaju apele uposlenika ove institucije.

Inače, i u samoj upravi Porezne uprave vlada svojevrsni haos. Podsjećamo, posljednjeg dana 2025. godine Vlada FBiH je poništila konkurs za direktora Porezne uprave FBiH nakon što je Muhamed Hasanović odbio preuzeti tu funkciju.

Iako je na rang-listi postojao drugi uspješan kandidat, ministar finansija Toni Kraljević nije predložio imenovanje, već je odlučeno da se raspiše novi konkurs. Istovremeno, Admir Omerbašić je ponovo ovlašten da rukovodi Poreznom upravom do izbora direktora, dok je Slobodan Vukoja imenovan za zamjenika direktora.

Odluka Vlade dodatno je podgrijala sumnje da je pozicija direktora unaprijed rezervisana za SDP, a ne rezultat konkursne procedure. Cijeli slučaj dobija dodatnu težinu s obzirom na aferu “Spengavanje”, koja već opterećuje Agenciju za državnu službu FBiH i otvara pitanje moguće odgovornosti pred POSKOK-om.