Evropska komisija upozorila je da planirani gasovod u bosanskohercegovačkom entitetu Republika Srpska neće smanjiti zavisnost BiH o ruskom gasu, već će je dodatno učvrstiti, kao i da od zemlje kandidatkinje za članstvo "očekuje usklađivanje s njenim ciljevima energetske i vanjske politike".

Naime, Vlada RS-a odobrila je u novembru prošle godine izgradnju gasovoda od Šepka preko Banja Luke do Novog Grada, koji bi entitet povezao s gasnom mrežom Srbije, dominantno snabdijevanom ruskim gasom. Kompanija "Sarajevo-gas" Istočno Sarajevo početkom januara raspisala je tender za izgradnju, a na koji su se prijavile firme iz Srbije i Turske što je alarmiralo EU na reakciju.

Kapacitet ograničava alternativu

Bosna i Hercegovine trenutno je potpuno ovisna o ruskom gasu, koji u zemlju stiže Turskim tokom preko Srbije. Vlasti RS-a tvrde da će projekt biti otvoren i za druge izvore, poput azerbejdžanskog gasa, ali EU upozorava da "kapacitet interkonektora sa Bugarskom ograničava ovu alternativu".

Evropska komisija istakla je da "Bosna i Hercegovina može diverzifikovati opskrbu kroz obnovljive izvore i integraciju elektroenergetske mreže", što podržava u okviru Plana rasta za Zapadni Balkan, navodi Radio Slobodna Evropa.

Sa druge strane, ministar energetike RS-a Petar Đokić naglasio je da EU "radi suprotno od onoga što javno saopštava" te je napomenuo da se evropske rezerve gasa i dalje velikim dijelom pune ruskim gasom.

Trumpova jasna poruka

Projekt dolazi u vrijeme pregovora o Južnoj interkonekciji, gasovodu prema Hrvatskoj koji bi Bosnu i Hercegovinu djelomično oslobodio ovisnosti o ruskom gasu i povezao je s globalnim tržištem energije, a koji bi radila po principu koncesije američka kompanija. State Department projekt smatra ključnim za energetsku sigurnost i ekonomski razvoj Bosne i Hercegovine i regije.

Međutim, realizaciju projekta u nekoliko navrata pokušao je usporiti Dragan Čović, predsjendik Hrvatske demokratske zajednice (HDZ), čvrstog višegodišnjeg koalicionog partnera proruskog Milorada Dodika i njegovog vladajućeg Saveza nezavisnih socijaldemokrata (SNSD).

No, sudeći prema posljednjim potezima, Amerikanci su odlučni da ubrzaju "priču" oko Južne interkonekcije u entitetu Federacija BiH. Isto tako, američki predsjednik Donald Trump u nekoliko navrata nedvosmisleno je rekao da "evropski partneri moraju prestati koristiti rusku energiju".

Hoće li SAD pobijediti u "energetskog ratu" sa Rusijom na tlu Bosne i Hercegovine trebalo bi, očito, uskoro biti poznato. Od te "bitke" uveliko će zavisiti i dinamika integracionog puta naše zemlje u Evropsku uniju, ali i sudbina novog gasovoda kroz RS.