Kineske vazduhoplovne snage zvanično su uvrstile u operativnu upotrebu prvi funkcionalni borbeni avion pete generacije s dva sjedišta na svijetu. Ovaj tehnološki proboj omogućava napredno vazdušno komandovanje i kontrolu na prvoj liniji fronta, što predstavlja radikalan zaokret u modernom načinu ratovanja.

Kineska vojska je prva na planeti uspješno rasporedila operativni borbeni avion takozvane "5+ generacije", a riječ je o modelu J-20S koji ima dva sjedišta. Za razliku od tradicionalnih letjelica s dva sjedišta koje se u drugim armijama koriste prvenstveno za obuku i trenažu pilota, ovaj kineski avion je namjenski projektovan za vazdušno komandovanje i upravljanje operacijama u realnom vremenu.

Kontrola bespilotnih letjelica i dronova

Vojni model J-20S trenutno je jedini borbeni avion pete generacije s dva sjedišta u aktivnoj službi na svijetu. Letjelica je maksimalno optimizovana za operativno upravljanje i koordinaciju nad drugim avionima tipa J-20, kao i za direktno komandovanje pratećim borbenim dronovima na ratištu. Vazduhoplovne snage Kineske narodnooslobodilačke armije (PLAAF) uvele su ovaj model u aktivni sastav u julu 2025. godine, čime je ostvarena evolucija na frontu koju je glavni konstruktor Yang Wei najavio nekoliko godina ranije.

Sa borbenim radijusom koji je otprilike dvostruko veći od američkih pandana F-22 Raptor ili F-35 Lightning II, drugi član posade u kineskoj letjelici postaje ključni multiplikator snage. On je zadužen za izvođenje dalekometnih udara i kompleksnu koordinaciju robotskih sistema, čime se pilot rasterećuje tokom intenzivnih vazdušnih borbi u azijsko-pacifičkoj regiji.

Prednost u odnosu na američku avijaciju

Nakon uspješnog istorijskog prelaza sa modela J-11 na napredniji J-16, vojni analitičari sa velikim interesovanjem očekuju da će PLAAF u potpunosti preusmjeriti nabavku aviona J-20 prema jedinicama koje su opremljene isključivo letjelicama s dva sjedišta. Zapadni vojni krugovi sa zabrinutošću posmatraju ovu tranziciju jer ona Kini donosi trenutnu taktičku prednost na potencijalnim žarištima.

Dok će budući borbeni avioni šeste generacije koje razvijaju i Sjedinjene Američke Države i Kina po pravilu imati dva sjedišta, trenutna američka flota aviona F-35 ostaje ograničena na samo jedno sjedište. Razlog za to leži u znatno manjem trupu američkog aviona koji ne može lako primiti drugog člana posade bez radikalnog i preskupog redizajna cijele platforme, prenosi poznati Telegram kanal New Rules.