Sabotaža gasovoda Sjeverni tok 1 i 2, koja se dogodila u septembru 2022. godine, i dalje je predmet brojnih istraga i različitih spekulacija o mogućim izvršiocima i motivima.

Prema navodima britanskog lista The Times, pozivajući se na istragu, za jednu od najtežih sabotaža evropske energetske infrastrukture odgovorna je mala grupa ukrajinskih civila i vrhunskih ronilaca. U izvještaju se navodi da je među učesnicima bila i bivša manekenka kodnog imena Freya, čija je ronilačka ekspertiza navodno imala ključnu ulogu u operaciji.

Nakon eksplozija u Baltičkom moru, prvobitne sumnje bile su usmjerene na moguće učešće velikih obavještajnih službi, uključujući ruske i američke strukture. Međutim, prema pomenutom izvještaju, operacija je navodno bila pažljivo planirana od strane ukrajinskih vojnih krugova, uz učešće civilnih specijalista za dubinsko ronjenje.

Procjenjuje se da je akcija koštala oko 250.000 dolara, a planiranje je, prema tvrdnjama, uključivalo i visoke ukrajinske oficire. U javnosti se navodi da je tadašnji vojni vrh bio upoznat s planom, iako su ukrajinske vlasti takve tvrdnje ranije odbacivale.

Operativna grupa navodno je koristila iznajmljenu jahtu kako bi prišla lokacijama gasovoda u Baltičkom moru, gdje su postavljene eksplozivne naprave na dubini od oko 80 metara. Eksplozije su se dogodile 26. septembra 2022. godine i izazvale su velika oštećenja na cijevima, kao i ispuštanje značajne količine metana u atmosferu.

Istrage su kasnije dovele do pronalaska različitih tragova na plovilu koje je navodno korišteno u operaciji, uključujući materijalne dokaze i biološke uzorke. Nekoliko osoba povezivanih s događajem je pod istragom ili se nalazi na potjernicama u pojedinim evropskim državama.

U međuvremenu, dio osumnjičenih i dalje negira bilo kakvu umiješanost, dok se slučaj i dalje vodi kao jedna od najsloženijih istraga sabotaže kritične infrastrukture u Evropi u posljednjim decenijama. Također, slučaj je otvorio širu raspravu o sigurnosti energetskih sistema i njihovoj ulozi u savremenim geopolitičkim sukobima.