Dok političari iz bh. entiteta Republika Srpska godinama plasiraju tezu da je ovaj entitet ekonomski snažniji od Federacije BiH, službeni podaci pokazuju potpuno drugačiju sliku. FBiH ima gotovo dvostruko više zaposlenih, više nego dvostruko veći fiskaliziranii promet i znatno veći BDP.

U političkom prostoru Bosne i Hercegovine često se može čuti tvrdnja da je Republika Srpska ekonomski uspješnija, stabilnija ili čak snažnija od Federacije BiH. Takve tvrdnje, poput nedavnih izjava Igora Dodika, međutim, postaju teško održive kada se politička retorika zamijeni konkretnim ekonomskim pokazateljima.

Jedan od najjednostavnijih pokazatelja jeste promet evidentiran kroz fiskalne sisteme.

Prema službenim podacima, u Federaciji BiH je tokom 2025. godine evidentirano 75,45 milijardi KM fiskaliziranog prometa. U bh. entitetu RS taj je iznos iznosio 25,3 milijarde KM. Drugim riječima, fiskalizirani promet FBiH bio je gotovo tri puta veći od prometa RS-a. To je razlika koja pokazuje razmjere dvije ekonomije.

FBiH proizvodi znatno veću ekonomsku masu

Još važniji podatak dolazi iz nacionalnih računa.

Federalni zavod za statistiku objavio je da je BDP Federacije BiH u 2025. godini, prema prvim rezultatima, iznosio 37,59 milijardi KM, uz nominalni rast od 8,3 posto i realni rast od 2,1 posto.

Istovremeno, Republički zavod za statistiku RS-a za 2025. navodi BDP od oko 18,7 milijardi KM.

Dakle, i prema ovom ključnom pokazatelju FBiH ima približno dvostruko veću ekonomiju.

To je suprotno slici koja se pokušava stvoriti političkim porukama o navodnoj ekonomskoj superiornosti RS-a.

U Federaciji BiH danas živi gotovo 1,85 miliona radno sposobnih ljudi, dok se stvarni broj stanovnika Republike Srpske, prema neslužbenim demografskim procjenama, kreće ispod 900.000.

Gotovo dvostruko više zaposlenih

Prema podacima za 2025. godinu, FBiH je imala oko 369.000 zaposlenih, dok je RS imala oko 187.000. To znači da je broj zaposlenih u FBiH gotovo dvostruko veći.

Iza broja zaposlenih nalaze se plaće, doprinosi, potrošnja domaćinstava, porezi i prihodi fondova.

Drugim riječima, veći broj zaposlenih znači i mnogo širu bazu iz koje se financiraju penzioni, zdravstveni i drugi sistemi.

Podaci Direkcije za ekonomsko planiranje BiH dodatno pokazuju razliku: u prvih šest mjeseci 2025. FBiH je prikupila 4,46 milijardi KM direktnih poreza, doprinosa, taksi, naknada i kazni, dok je RS prikupila 2,18 milijardi KM. Kod samih doprinosa razlika je još izraženija: FBiH je prikupila 3,09 milijardi KM, a RS 1,33 milijarde KM.

I kod novca od indirektnih poreza razlika je velika

Bh. entitet Republika Srpska ne dobija novac od indirektnih poreza direktno od Federacije BiH. PDV i drugi indirektni porezi prikupljaju se preko Uprave za indirektno oporezivanje BiH, a zatim se sredstva raspoređuju prema zakonskoj formuli.

Ali upravo ti podaci pokazuju ekonomsku razliku.

U 2025. godini FBiH je iz raspodjele indirektnih poreza dobila oko 5,51 milijardi KM, a RS oko 3,09 milijardi KM. Kada se uračunaju i sredstva od posebne putarine, FBiH je dobila dodatnih 249 miliona KM, a RS 165 miliona KM.

Dakle, preciznije je reći da je RS dio istog fiskalnog sistema BiH, u kojem FBiH ima znatno veću ekonomsku bazu, a ne da FBiH formalno „finansira“ RS.

Priča o ekonomskoj nadmoći RS-a teško se može braniti ukupnim ekonomskim pokazateljima.

Što onda znači tvrdnja da je RS „jača“?

Naravno, moguće je pronaći pojedinačne pokazatelje u kojima RS ima bolje rezultate.

Primjerice, određene kompanije iz RS-a mogu biti veoma profitabilne, pojedini sektori mogu imati visok rast, a neke makroekonomske stope mogu u određenom periodu izgledati povoljnije.

Ali iz toga se ne može izvesti zaključak da je ekonomija RS-a ukupno veća ili snažnija od ekonomije FBiH.

To je kao da se poslovanje dvije kompanije poredi samo na osnovu jedne uspješne poslovne jedinice, a zanemari ukupni prihod, broj zaposlenih, kapital i tržište.

Kada političari žele dokazati ekonomsku uspješnost, mogu izabrati jedan pokazatelj koji im odgovara: rast određene vrste prihoda, dobit pojedinih preduzeća, prosječnu platu ili neku stopu rasta.

Ali ekonomija se ne mjeri jednom cifrom.

Mjeri se BDP-om, zaposlenošću, prihodima, investicijama, izvozom, industrijskom proizvodnjom, produktivnošću, fiskalnim prihodima, javnim dugom i nizom drugih pokazatelja.

A kada se pogleda šira slika, razlika između FBiH i RS-a postaje ogromna.

Podaci su neumoljivi

• fiskalizirani promet FBiH: 75,45 milijardi KM
• fiskalizirani promet RS-a: 25,3 milijarde KM
• BDP FBiH: 37,59 milijardi KM
• BDP RS-a: oko 18,7 milijardi KM
• zaposleni u FBiH: oko 369.000
• zaposleni u RS-u: oko 187.000

Brojke, dakle, ne govore o dvije ekonomije približno iste snage. Govore o ekonomijama značajno različitog obima.

Federalna Porezna uprava je samo tokom 2025. godine evidentirala 8,77 milijardi KM javnih prihoda u FBiH, uz više od 545.000 zaposlenih prema prebivalištu zaposlenika.

Zato se rasprava o tome „ko je ekonomski jači“ ne može voditi samo kroz političke parole.

Može se voditi kroz bilanse.

A ti bilansi pokazuju da je Federacija BiH ekonomski daleko veća od Republike Srpske.

To ne znači da je FBiH bez problema, niti da je RS bez uspješnih kompanija i sektora. Naprotiv, i jedna i druga ekonomija imaju ozbiljne strukturne probleme.

Ali jedno je pitanje ko ima problema, a sasvim drugo ko ima veću ekonomsku bazu.

Upravo zato tvrdnje da je Republika Srpska ukupno ekonomski jača od Federacije BiH više liče na političku poruku nego na zaključak koji proizlazi iz relevantnih ekonomskih podataka.

Ekonomski analitičar Igor Gavran za „Slobodnu Bosnu“ govorio je o detaljima koji su vrlo važni kada je u pitanju ekonomska moć bh. entiteta. Više pročitajte OVDJE!

(SB)