Srbija sve više interesovanja pokazuje za bh. namjensku industriju, a zasad to radi preko Republike Srpske. Interesi su različiti, pa se može nagađati od toga da želi profitirati i pomoći namjenskoj industriji RS-a da dostigne Federaciju, do toga da želi ovladati bh. namjenskom industrijom.

SLAMKA SPASA ILI…

U igri za dostizanje ciljeva je i nekadašnji lider u remontu radarskih i raketnih sistema, Vazduhoplovni zavod „Kosmos“ iz Banjaluke čiji proizvodi nisu traženi u Bosni i Hercegovini, te bi u pronalaženju slamke spasa mogao preći u vlasništvo susjedne nam države koja je već pokazala interes za ovu kompaniju. Ukoliko se to realizuje, Srbija bi nakon firme „Zrak“ iz Teslića, bila većinski vlasnik dvije od ukupno četiri firme iz namjenske industrije Republike Srpske.

Osim Vlade Srbije za “Kosmos” je zainteresovan beogradski Yugoimport SDPR s kojim je ova kompanija realizovala velike ugovore za ino tržište. Da se radi o ozbiljnom igraču dovoljno je reći da objedinjava srbijansku vojnu industriju i najveći je izvoznik i uvoznik naoružanja i opreme.

"Kosmos" Banja Luka

Iz Kosmosa nedavno su nastalu situaciju nazvali “Trećim životnim ciklusom” uz napomenu da uprava ovog preduzeća ne vodi pregovore o mogućem preuzimanju, već isključivo Vlade Republike Srpske i Srbije. Tako da li će ovu kompaniju preuzeti Yugoimport SDPR ili direktno država Srbija, to je druga priča, što tvrdi i direktor „Kosmosa“ Dušan Vještica.

Međutim, znajući kao neki političari u regiji koriste vojnu industriju kao način za ostvarivanje svojih političkih ciljeva, ovo bi moglo biti opasno za Bosnu i Hercegovinu.

Ekspert za sigurnost Nedžad Ahatović za “Slobodnu Bosnu” kaže da je preuzimanje namjenske industrije entiteta RS od strane Srbije logičan slijed koraka i ima za cilj sasvim prirodno povećanje profita srbijanskog Yugoimporta SPDR-a kroz proširivanje ponude i mogućnosti.

“Recimo da se u konkretnom slučaju Kosmosa radi o tome da kruže glasine o navodnoj prodaji srbijanskih PZO raketnih sistema 2K12 KUB (SAM-6 Gainful) Egiptu, gdje bi u remontu tih sistema Kosmos imao ključnu ulogu. Srbija bi naravno izvukla pozamašnu materijalnu korist”, kaže Ahatović.

Da te glasine nisu baš bez osnova dokazuje i nedavna posjeta ministra odbrane Nebojše Stefanovića Egiptu. Tada je sa glavnokomandujućim Oružanih snaga Egipta, ministrom odbrane i vojne proizvodnje general-potpukovnikom Mohamedom Ahmedom Zakijem, potpisan memorandum o saradnji između te dvije zemalje u oblasti odbrane.

SPORAZUM IZMEĐU RS I SRBIJE

Vojni analitičar Đuro Kozar preuzimanje „Kosmosa“ ne  vidi kao opasnost za Bosnu i Hercegovinu.

„Nema tu dominacije. Sve se to odvija u okviru Sporazuma koji je potpisan između RS-a i Srbije. Vojna industrija u Republici Srpskoj je u ogromnom zastoju u odnosu na FBiH koju želi dostići. U FBiH je najprofitabilnija grana i u koncernu vojne industrije nalazi se osam fabrika koje ostvaruju zavidne rezultate u izvozu, inoviranju sredstava naoružanja, zapošljavanju ljudi. Vlada FBiH se dobro odnosi prema tim fabrikama i ne uzima sebi dio sredstava koji ostvare nego se ulaže ponovo u namjensku industriju. U RS je u zastoju“, kaže Kozar za „Slobodnu Bosnu“.

Dokumentom koji su potpisali tadašnji predsjednik Vlade Srbije Vojislav Koštunica i predsjednik Boris Tadić, tadašnji predsjednik Vlade RS Milorad Dodik i predsjednik RS Dragan Čavić, predviđeno je posebno razvijanje saradnje u privredi, nauci, obrazovanju.

Saradnja je intenzivirana od dolaska Vučićeve Srpske napredne stranke (SNS) na vlast u Srbiji 2012. i kroz ekonomsku pomoć Beograda Republici Srpskoj.

MUP-u Republike Srpske nabavio terenska vozila Despot (Foto: Srna)

Uložili su u Remontni zavod u Bratuncu koji je uradio terensko oklopno vozilo „Despot“ koje se nalazi u naoružanju policije RS-a. Vozilo se može koristiti za patrolne i izviđačke misije, kao komandno vozilo, zatim za prevoz i podršku jedinica za specijalne operacije, protivgerilsku i protivterorističku borbu, protivoklopnu borbu, kontrolu granica, kontrolu teritorija, osmatranje, kao sanitetsko vozilo i drugo.

Piše: Elvira Kokor