Čuvena virusologinja dr Ana Gligić, šefica laboratorije Instituta „Torlak“ u vrijeme epidemije velikih boginja 1972, preminula je jutros u Beogradu, u 91. godini, prenosi RTS.

Tokom epidemije uspjela je da izoluje virus variole vere, a svjetski su poznati njeni naučni radovi na otkrivanju virusa marburg i mišije groznice.

Kada je Srbiju i svijet pogodila pandemija koronavirusa aktivirala se iz penzije i stručnim savjetima upozoravala javnost na značaj vakcinacije i epidemiološke zaštite.

Ana Gligić bila je jedna od junakinja borbe protiv posljednje evropske epidemije velikih boginja koja je na zimu i proljeće 1972. godine pogodila Socijalističku Federativnu Jugoslavije, pretežno Kosovo i Metohiju i Srbiju, po povratku Ibrahima Hotija iz okoline Đakovice sa hodočašća do Meke.

Hoti je od februara zarazio 11 osoba, među kojima je bio i učitelj Latim Mumdžić iz Tutina. Mumdžić je prve simptome uočio 2. marta, a do 10. marta, kada je preminuo, bio je na liječenju u bolnicama Novom Pazaru, Čačku i Beogradu, i nijedna analiza nije uspjela da otkrije uzrok bolesti i, ispostaviće se, smrti.

U međuvremenu se broj prijavljenih slučajeva sa sličnim simptomima na teritoriji KiM povećavao, pa je postojala sumnja da je reč o epidemiji, što je bio dovoljan znak da se u pomoć pozove Gligićeva.

„Ispred moje kuće na Voždovcu je 15. marta uveče, oko osam uveče, stiglo vozilo Torlaka. Pozvali su me da se hitno uputim na Institut kako bismo sproveli analize“, prisjećala se kasnije Gligićeva.

Uzoroci su sa KiM u Institut „Torlak“ stigli do pet ujutru, a sve analize ukazivale su na ono na šta je Gligićeva odmah posumnjala – velike boginje su u Jugoslaviji.

„Počela je borba, a često smo automobilom, pa čak i helikopterom, odlazili u zaražena područja, gde god bi postojala sumnja da postoji opasnost od širenje epidemije“, govorila je Gligićeva.

U toku epidemije oboljelo je 184 ljudi – 123 na KiM i 32 u Beogradu, a preminulo je ukupno njih 40, sa stopom smrtnosti iznad 21 odsto. Epidemija je zvanično objavljena tek 25. marta i trajala je do 23. maja, a karantini su ukidani postepeno od 12. aprila do 19. maja. Virus je „ubijen“ na Institutu „Torlak“, procedurom kojom je rukovodila lično Gligićeva.

„Sećam se te večeri kad je vozilo došlo po mene, osetila sam se kao vojnik. Ulagali su u mene i moje obrazovanje da u takvim situacijama budem od koristi. Bila bi izdaja da nisam pomogla“, prisjećala se Gligićeva.

Naučnica globalnog renomea

Virusologinja Ana Gligić, specijalistkinja medicinske mikrobiologije i viša naučna saradnica na Medicinskom fakultetu Univerziteta u Beogradu, rođena je 6. avgusta 1934. godine u slavonskom selu Ćeralije, kod Podravske Slatine, u tadašnjoj Kraljevini Jugoslaviji, prenosi Danas.rs.

Tokom Drugog svjetskog rata ostala je bez velikog broja članova svoje porodice. Školovanje je započela u Viorovitici, gdje je 1953. završila klasičnu gimnaziju, a 1959. je diplomirala biologiju na Fakultetu za prirodne nauke i matematiku u Beogradu.

Tokom osamdesetih i devedesetih godina 20. vijeka, Gligićeva se usmjerila na proučavanje hemoragičnih groznica.

Sa naučnim radom nastavila je i nakon penzionisanja, aktivno učestvujući u istraživanjima tokom pandemije koronavirus, gdje su njena stručnost i iskustvo bili od velike pomoći. Često je gostovala i na Radio-televeziji Srbije, gdje je javnosti ukazivala na značaj vakcinacije i epidemiološke zaštite.

Bila je jedna od najvećih stručnjaka u oblasti mikrobiologije i virusologije u Srbiji i svijetu, a njen rad i doprinos nauci i zdravstvu i dalje ima veliki uticaj.