Sjedeći jedni pored drugih u zatvorenom prostoru, putujući na visini od oko 10.500 metara, prirodno je da se zapitamo: kakav vazduh udišemo? Da li je pun mikroba? Da li oko nas neprimjetno kruže patogeni organizmi? I šta se dešava u bolničkim prostorijama, gdje riječ "zaraza" instinktivno izaziva zabrinutost?

Nova studija baca "svijetlo" na nevidljivi svijet koji nas stalno okružuje - na vazduh i mikroorganizme koje on prenosi.

Prema istraživanju Sjeverozapadnog univerziteta, čini se da vazduh kako u avionima tako i u bolnicama uglavnom sadrži mikrobe povezane sa ljudskom kožom, a ne patogene koji obično izazivaju bolesti.

Ovo je prvo istraživanje ove vrste, u kojem su naučnici koristili inovativna sredstva za uzorkovanje: korišćene maske za lice i filter vazduha aviona.

Analize su otkrile da se iste vrste bezopasnih bakterija pojavljuju i u vazduhu kabina i u bolnicama.

Maske u sporednoj ulozi

Studija je počela u januaru 2022. godine tokom pandemije kovida 19, kada su zabrinutosti zbog prenošenja virusa u avionima bile na vrhuncu.

Prvobitno, tim je namjeravao da se osloni na visokoefikasne filtere za vazduh u avionima, koji zadržavaju bakterije, prašinu i druge mikročestice. Međutim, ubrzo su otkrili da je njihova upotreba za istraživanje izuzetno skupa i praktično teška, jer zahtijeva da se avion stavi van funkcije radi održavanja.

Tako je rješenje došlo od nečeg mnogo jednostavnijeg i svakodnevnog: maski.

Volonteri su nosili maske na domaćim i međunarodnim letovima i, nakon slijetanja, slali ih u sterilnim pakovanjima u laboratoriju. Istovremeno, prikupljene su i maske iz prostora aviona, ali koje nisu nošene.

Da bi utvrdili da li su nalazi ograničeni samo na avione, istraživači su odabrali drugo okruženje sa sličnim karakteristikama: bolnice.

Zdravstveni radnici su predavali svoje maske nakon smjene, omogućavajući naučnicima da uporede dva okruženja sa filtriranim vazduhom i mnogo ljudi.

Šta zapravo postoji u vazduhu?

Analiza genetskog materijala (DNK) sa maski otkrila je ukupno 407 različitih vrsta mikroorganizama.

Većina ih je poticala od:

ljudske kože
unutrašnjeg okruženja
otkriveno je vrlo malo potencijalno patogenih organizama, bez znakova aktivne infekcije ili prenošenja.
Mikrobni sastav vazduha u avionima i bolnicama bio je iznenađujuće sličan, što podržava ideju da su sami ljudi glavni izvor mikroba u vazduhu, a ne samo okruženje.

A otporni mikrobi?

Otkriveni su i neki geni otporni na antibiotike. Ovo ne znači da postoji rizik od infekcije, ali naglašava činjenicu da je mikrobiološka otpornost globalni fenomen.

Iako se studija fokusirala isključivo na vazduh, naučnici podsjećaju da:

se bolesti češće prenose kontaktom
su ruke i površine kritične "karike" prenosa
pravilna higijena ostaje ključna
Vazduh u avionu ili bolnici možda nije baš toliko rizičan kao što zamišljamo. Nevidljivi mikrobni pejzaž koji nas okružuje sastoji se, u većini, od "poznatih" mikroorganizama koji su dio ljudskog ekosistema.