Ruska invazija na Ukrajinu i rat koji je uslijedio snažno su promijenili Evropu, a jedan od najuočljivijih efekata vidi se u masovnom izbjeglištvu miliona ljudi. Prema najnovijim podacima Eurostata, najveći broj osoba pod privremenom zaštitom u Evropskoj uniji i dalje čine ukrajinski državljani, dok se značajan dio njih nalazi i u Hrvatskoj, prenosi Dnevno.hr.

Ratna agresija Rusije natjerala je milione Ukrajinaca da spas potraže širom Evropske unije, a statistike potvrđuju da se ovaj migracijski talas nastavlja i više od tri godine nakon početka sukoba. Najnoviji podaci Eurostata, statističkog ureda Evropske unije, pokazuju koliki je obim privremene zaštite dodijeljen raseljenim osobama iz Ukrajine.

Prema tim podacima, ukrajinski državljani čine uvjerljivo najveću grupu korisnika privremene zaštite u EU.

"Dana 31. oktobra 2025. ukupno 4,3 miliona građana izvan EU-a koji su pobjegli iz Ukrajine imalo je status privremene zaštite u EU. U poređenju s krajem septembra 2025., ukupan broj osoba iz Ukrajine pod privremenom zaštitom smanjio se za 6.170 (-0,1%). Zemlje EU-a koje su primile najveći broj korisnika privremene zaštite iz Ukrajine bile su Njemačka (1.229.960 osoba; 28,6% ukupnog broja u EU), Poljska (965.005; 22,5%) i Češka (393.005; 9,1%)", navodi Eurostat.

Tokom oktobra 2025. zemlje Evropske unije izdale su 74.175 novih odluka o dodjeli privremene zaštite, što je drugi najveći mjesečni broj u toj godini, odmah nakon septembarskog vrhunca.

"Ove visoke brojke slijede uredbu ukrajinske vlade krajem augusta 2025. kojom se muškarcima u dobi od 18 do 22 godine omogućava da bez prepreka napuste Ukrajinu", ističu iz Eurostata.

Produženje zaštite do 2027. godine

Najveći odnos korisnika privremene zaštite na hiljadu stanovnika zabilježen je u Češkoj (36,0), Poljskoj (26,4) i Estoniji (25,5), dok je prosjek na nivou Evropske unije 9,5 na hiljadu stanovnika.

"Dana 31. oktobra 2025. ukrajinski državljani činili su više od 98,4% svih korisnika privremene zaštite u EU. Odrasle žene predstavljale su 43,8%, maloljetnici gotovo trećinu (30,8%), dok su odrasli muškarci činili 25,5% ukupnog broja", navodi se u izvještaju.

Dodaje se da su svi podaci zasnovani na Provedbenoj odluci Vijeća 2022/382, kojom je potvrđen masovni priliv raseljenih osoba iz Ukrajine i uveden mehanizam privremene zaštite.

Evropsko vijeće je donijelo odluku o produženju privremene zaštite za ove osobe u periodu od 4. marta 2026. do 4. marta 2027. godine.

Guliver Images

Hrvatska i ukrajinski državljani

Prema podacima Eurostata, u Hrvatskoj je na dan 31. oktobra ove godine boravilo 28.070 ukrajinskih državljana.

Na stranici "Hrvatska za Ukrajinu" Ministarstva unutarnjih poslova navodi se da pravo na privremenu zaštitu imaju "državljani Ukrajine i članovi njihovih porodica koji su boravili u Ukrajini na dan 24. februara 2022. godine, osobe bez državljanstva i državljani trećih zemalja koji su u Ukrajini imali međunarodnu ili istovjetnu nacionalnu zaštitu, kao i raseljeni ukrajinski državljani koji su neposredno prije tog datuma napustili zemlju zbog sigurnosne situacije".

Ističe se i da je Odlukom Vlade Republike Hrvatske privremena zaštita produžena do 4. marta 2026. godine.

Ukrajinci u Hrvatskoj imaju pravo na "boravak za vrijeme trajanja privremene zaštite, iskaznicu stranca pod privremenom zaštitom koja važi kao dozvola boravka, rad bez posebne dozvole, zdravstvenu njegu u okviru obaveznog zdravstvenog osiguranja, osnovna sredstva za život i smještaj, obrazovanje pod istim uslovima kao i hrvatski državljani, spajanje porodice te informacije o pravima i obavezama".

Vlada je još od 2022. godine donosila odluke o sufinansiranju troškova privatnog smještaja za raseljene osobe iz Ukrajine, uz maksimalne iznose koji su isplaćivani vlasnicima stanova i apartmana. U odluci objavljenoj u Narodnim novinama iz marta 2022. godine navedeno je da se smještaj može sufinansirati do 3.600 kuna mjesečno, uz ugovore o najmu na šest mjeseci, s mogućnošću produženja do godinu dana.