Na internetu možete pronaći bezbroj muzičkih plejlista kreiranih posebno za pse i mačke. Međutim, postavlja se pitanje: da li ti zvuci zaista pomažu životinjama da se smire ili je riječ samo o marketinškom triku?

Prema nedavnom članku BBC-ja, odgovor leži u specifičnoj vrsti muzike i biologiji samih životinja.

Kada je Seriniti Stral, urednica fotografije na BBC-ju, udomila svoju mješanku pitbula Margo, odmah je primijetila da se trogodišnji pas bori sa anksioznošću. Iako su je u skloništu opisali kao stidljivu, ali dobru sa djecom, Margo je pokazivala znake velike nesigurnosti. Lijekovi poput Prozaka izazivali su joj napade, pa su vlasnici morali da potraže drugo rješenje, prenosi Net.hr.

Ubrzo se ispostavilo da je najveći okidač za Marginu anksioznost bila samoća. Nakon savjetovanja sa raznim trenerima i veterinarima, kao i isprobavanja brojnih tehnika smirivanja koje nisu dale rezultate, Stral je konačno otkrila šta djeluje: klasična muzika i instrumentalne kompozicije bez intenzivnih udaraljki.

Nauka iza umirujućih zvukova

Jedan od trenera preporučio je seriju kompozicija pod nazivom „Through a Dog’s Ear“. Riječ je o muzici sporog tempa, u kojoj dominira klavir, osmišljenoj za smanjenje stresa kod pasa. Iza projekta stoje Džošua Lids, stručnjak za psihoakustiku, i veterinarska neurološkinja Suzan Vagner.

Njihovo istraživanje, koje je obuhvatilo posmatranje više od 150 pasa u domaćinstvima i skloništima, pokazalo je impresivne rezultate. Više od 70 odsto pasa u skloništima i 80 odsto onih u domovima pokazalo je manje simptoma anksioznosti, poput drhtanja, ubrzanog disanja i hodanja gore-dole, nakon slušanja muzike u kojoj dominira klavir.

Stral je promjenu kod Margo primijetila gotovo odmah putem sigurnosne kamere. Umjesto da dobija pritužbe komšija na lajanje, mogla je da gleda svog psa kako mirno spava uz zvuke Bramsa ili Betovena.

Nije svaka klasična muzika ista

Druga istraživanja došla su do sličnih zaključaka. Studija Univerziteta Kvin u Belfastu proučavala je uticaj klasične muzike, audio-knjiga i tišine na pse. Zaključeno je da klasična muzika ima značajan umirujući efekat u izrazito stresnim situacijama, poput posjeta veterinaru ili dugih vožnji automobilom.

Ključ je u izboru prave vrste muzike. Najefikasnije su jednostavne kompozicije sporog tempa, od 50 do 60 otkucaja u minutu ili manje, sa malo ili bez udaraljki. Takva kombinacija dokazano smanjuje nivo kortizola, hormona stresa, kod pasa.

Debora Vels, koautorka studije i istraživačica ponašanja životinja, ističe da ova vrsta muzike verovatno podstiče lučenje hemikalija u mozgu koje stvaraju prijatno stanje svesti. Slični pozitivni efekti primijećeni su i kod životinja u zoološkim vrtovima, poput slonova i gorila, koje su uz muziku pokazivale manje agresivnosti i stereotipnog ponašanja.

Različita čula sluha

Važno je razumjeti da životinje i ljudi imaju urođeno različite slušne sposobnosti. Psi čuju frekvencije do 65.000 Hz, što je otprilike tri puta više od ljudskog opsega, dok mačke mogu da detektuju zvukove i do 79.000 Hz.

Zbog toga zvuci koji nama ne smetaju, poput šuštanja aluminijumske folije ili automobilske sirene u daljini, mogu kod ljubimaca izazvati snažnu reakciju.

Iako je sprovedeno manje studija na mačkama, rezultati su indikativni. U jednom istraživanju, mačkama pod sedacijom puštane su tri vrste muzike: pop (Natali Imbrulja), klasika (Barberov Adađo za gudače) i rok (AC/DC). Klasična muzika rezultirala je najsporijim otkucajima srca i najmirnijim disanjem, dok su zenice bile najviše raširene, što ukazuje na opuštenost.

Šta je sa drugim žanrovima i audio-knjigama?

Klasična muzika nije jedini žanr koji može da umiri ljubimce. Rege i soft rok, pod uslovom da imaju jednostavan ritam i spor tempo bez teških udaraljki, takođe se pokazali korisnima za opuštanje pasa u skloništima.

Audio-knjige, uprkos umirujućim glasovima naratora, nisu se pokazale efikasnima. U studiji iz 2022. godine, psi su uglavnom ignorisali sadržaj audio-knjiga i često samo zbunjeno gledali u zvučnik, dok su uz muziku češće legali i odmarali se.

Iako brojni dokazi ukazuju na to da muzika može biti moćno sredstvo za smirivanje, ona nije univerzalno rješenje za svakog psa ili mačku. Razlike unutar žanrova su velike, a svaka životinja je individua za sebe. Ipak, ako vaš ljubimac pati od anksioznosti, puštanje lagane klavirske muzike svakako je metoda vrijedna isprobavanja.