Premijer Republike Srbije Đuro Macut najavio je dolazak u Bosnu i Hercegovinu danas, 8. januara, gdje će prisustvovati svečanoj akademiji u Banjoj Luci povodom obilježavanju neustavnog Dana Republike Srpske – 9. januara.

Ambasada Srbije obavijestila je Ministarstvo vanjskih poslova BiH o dolasku srbijanskog premijera. Macut će letom Vlade Srbije sletjeti na Međunarodni aerodrom u Banjoj Luci. Nije poznato da li će Macut sudjelovati svečanom defileu 9. januara u organizaciji Ministarstva unutrašnjih poslova RS-a.

Time je nastavljena praksa predstavnika vlasti u Srbiji da svojim prisustvom obilježe 9. januar i derogiraju institucije Bosne i Hercegovine.

Prošle godine su svečanoj akademiji prisustvovali predsjednik Srbije Aleksandar Vučić, predsjednica Narodne skupštine Srbije Ana Brnabić i bivši premijer Srbije Miloš Vučević.

Ustavni sud BiH je u dva navrata proglasio 9. januar kao Dan RS-a neustavnim, 2015. i 2019., ali to nije zaustavilo praksu njegovog obilježavanja.

Uprkos obilježavanju, činjenica je da entitet Republika Srpska, po Ustavu BiH, državnim zakonima i odlukama Ustavnog suda BiH nema kontinuitet sa paradržavom RS formiranoj 1992. i ugašenom potpisivanjem Dejtonskog mirovnog sporazuma, a koji vlasti u RS-u i Srbiji pokušavaju vještački nametnuti.

Aktuelna članica Predsjedništva BiH Željka Cvijanović ranije je kazala šta je stajalo iza odluke da se zakonski regulira 9. januar kao Dan RS-a.

“Ovdje je cilj jasan, oni žele da pokažu da Republika Srpska nije postojala prije Dejtona. Historijska činjenica je da je Republika Srpska nastala prije rata i prije Dejtona. Srpska je u Dejtonu verifikovana važnim međunarodnim ugovorom koji nas u krajnjem slučaju drži zajedno na okupu u BiH”, rekla je tada Cvijanović.

Iako je nekoliko puta presudama Ustavnog suda BiH 9. januar kao Dan Republike Srpske proglašen neustavnim, iako su za kršenje presuda Ustavnog suda BiH zapriječene i zatvorske kazne, to ne sprečava političke čelnike da krše presude Ustavnog suda BiH i derogiraju državu. 

-Krivično djelo je kristalno jasno. Ne radi se o pravnoj praznini, nego o neprimjeni prava. Institucije entiteta RS i službena lica svjesno i kontinuirano krše i javno demostriraju nepoštivanje odluka Ustavnog suda BiH. Odgovor leži u institucionalnom lancu neodgovornosti. Primarna odgovornost za nekažnjavanje onih koji krše presude Ustavnog suda BiH i Krivičnog zakona je na domaćim pravosudnim institucijama. Najveća i krucijalna odgovornost je na Tužilaštvu Bosne i Hercegovine. Jedino je nadležno da pokrene istrage, podigne optužnice, te procesuira kršenje odluka Ustavnog suda BiH. Tužilaštvo BiH već godinama ne postupa. Pravi se atmosfera nekažnjivosti. Christian Schmidt ne koristi alat sankcionisanja po ovom pitanju, čime se šalje poruka da je kršenje presuda politički dozvoljeno. Šta bi značila samo jedna osuđujuća presuda po članu 239. Krivičnog zakona BiH? Ogroman sistemski i psihološki efekat u javnom prostoru. Mnogi bi utihnuli i to vrlo brzo, kazao je za "Slobodnu Bosnu" Dženan Đonlagić, izaslanik u Domu naroda Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine.