Rak debelog crijeva spada među najčešće oblike raka u zapadnom svijetu, ali u mnogim slučajevima ostaje nejasno šta ga tačno izaziva. Sada su istraživači identificirali dosad nepoznat virus koji se značajno češće pojavljuje kod oboljelih.

Rak debelog crijeva jedna je od vodećih uzroka smrtnosti zbog raka. Dob, prehrambene navike i način života prepoznati su kao važni čimbenici rizika. Ipak, u brojnim slučajevima nije moguće precizno odrediti zašto bolest nastaje. Upravo zato sve veća pažnja naučnika usmjerena je na crijevnu mikrobiotu – odnosno skup svih mikroorganizama, uključujući bakterije, viruse i gljivice, koji naseljavaju ljudski probavni sustav.

Nepoznati virus otkriven kod pacijenata s rakom

Tim sa Univerziteta Južna Danska i Univerzitetska bolnica Odense identificirao je dosad nepoznat virus koji bi mogao biti povezan s rakom debelog crijeva. Virus je pronađen unutar bakterije Bacteroides fragilis, koja se nalazi u crijevima većine zdravih ljudi, ali je u ranijim studijama višestruko povezana s rakom debelog crijeva.

"Paradoksalno je da istoj bakteriji često nailazimo kod pacijenata s rakom debelog crijeva, iako je ona ujedno normalni sastavni dio crijeva zdravih osoba", izjavio je Flemming Damgaard sa Univerziteetske bolnice u Odenseu. Zbog toga je njegov tim istraživao postoje li unutar bakterije značajne razlike.

Istraživači su otkrili virus koji dosad nije bio opisan – tzv. bakteriofag, virus koji napada bakterije. Fag živi unutar bakterije i može mijenjati njezina svojstva. Prema podacima tima, virus spada u nove tipove unutar klase virusa Caudoviricetes.

Prvi znakovi iz Danske

Polaznu tačku istraživanja činili su podaci iz velike danske populacijske studije koja je obuhvatila oko dva miliona građana. Naučnici su identificirali pacijente koji su pretrpjeli tešku bakterijsku infekciju uzrokovanu Bacteroides fragilis. Kod dijela tih osoba u roku od nekoliko sedmica dijagnosticiran je rak debelog crijeva.

Analizom genetskog materijala bakterija iz uzoraka pacijenata s rakom i bez njega, istraživači su uočili jasan obrazac: kod budućih pacijenata s rakom bakterije su znatno češće sadržavale određene viruse.

Kako bi provjerili postoji li isti obrazac i izvan Danske, naučnici su analizirali stolicu 877 osoba iz Europe, SAD-a i Azije, uključujući i oboljele i zdrave ispitanike. Rezultati su pokazali sličan trend: osobe s rakom debelog crijeva imale su otprilike dvostruko više tragova spomenutih virusa u crijevima u odnosu na zdrave ispitanike.

Još nema dokaza o uzroku

Iako studija pokazuje statističku povezanost između virusa i raka debelog crijeva, ona ne dokazuje da virus uzrokuje bolest.

"Još ne znamo igra li virus uzročnu ulogu ili je tek pokazatelj da se u crijevima dogodila neka druga promjena", naglasio je Damgaard.

Potencijal za bolje rano otkrivanje

Trenutno se rano otkrivanje raka debelog crijeva provodi, između ostalog, testovima stolice koji otkrivaju skriveno krvavljenje. U budućnosti bi otkrivanje određenih virusa moglo postati dodatni alat. U preliminarnim analizama određeni virusi identificirali su oko 40 posto slučajeva raka, dok ih većina zdravih osoba nije nosila.

Ove istraživačke aktivnosti još su u ranoj, eksperimentalnoj fazi, a daljnje studije potrebne su kako bi se razjasnila uloga novootkrivenog virusa. Rezultati ipak pružaju novi pristup razumijevanju raka debelog crijeva i potencijalno omogućuju ranije otkrivanje bolesti, piše Fenix.