Razvoj univerzalne vakcine protiv prehlade, gripa, kovida i alergija značajno je napredovao, vjeruju naučnici.

Stručnjaci sa Medicinskog fakulteta Univerziteta Stenford u SAD razvili su univerzalnu vakcinu koja bi se mogla primjenjivati kao sprej za nos i mogla bi da štiti od širokog spektra respiratornih virusa, bakterija i alergena.

Istraživanje, čiji su rezultati objavljeni u časopisu Science, sprovedeno je na miševima i pružilo im je široku zaštitu u plućima tokom nekoliko mjeseci.

Vakcinisani miševi bili su zaštićeni od kovida i drugih koronavirusa, stafilokoka (koji može da inficira kožu i izazove sepsu), bakterije Acinetobacter baumannii (koja može da izazove infekcije krvi, mokraćnog sistema i pluća), kao i od grinja iz kućne prašine.

Kada bi se takvi rezultati prenijeli na ljude, ova vakcina mogla bi da zamijeni više godišnjih vakcinacija protiv zimskih respiratornih infekcija.

Takođe bi potencijalno mogla da djeluje protiv novih pandemijskih uzročnika bolesti, navode autori.

„Mislim da imamo univerzalnu vakcinu protiv različitih respiratornih prijetnji”, rekao je dr Bali Pulendran, direktor Instituta za imunitet, transplantaciju i infekciju pri Univerzitetu Stenford i glavni autor istraživanja.

On je dodao da bi bilo više nego dobro da u jesenjim mjesecima dobijete sprej za nos koji vas štiti od svih respiratornih virusa, uključujući kovid, grip, respiratorni sincicijski virus (RSV, najčešći uzročnik bronhitisa) i običnu prehladu, kao i od bakterijske upale pluća i alergena ranog proljeća.

„To bi promijenilo medicinsku praksu.”

Istraživači se sada nadaju da će testirati vakcinu na ljudima.

Dr Pulendran smatra da bi dvije doze spreja za nos bile dovoljne za pružanje zaštite kod ljudi i procjenjuje da bi, uz dovoljno finansiranja, vakcina mogla da bude dostupna u roku od pet do sedam godina.

U istraživanju su naučnici dokazali zaštitu kod miševa i pokazali da korisne T ćelije u plućima, koje deluju protiv patogena, mogu da šalju signale urođenim imunološkim ćelijama kako bi ih održale aktivnim.

Dakle, umjesto da pokušava da oponaša dio patogena, vakcina oponaša signale koje imunološke ćelije koriste za međusobnu komunikaciju tokom infekcije.

„Istraživanje koje tvrdi da postoji univerzalna respiratorna vakcina zvuči predobro da bi bilo istinito, ali istraživači su možda došli do novog koncepta vakcinacije ako se rezultati na miševima potvrde u budućim istraživanjima na ljudima”, rekao je Brendan Ren, profesor mikrobne patogeneze na Londonskoj školi za higijenu i tropsku medicinu, koji nije učestvovao u istraživanju.

On dodaje da se koncept zasniva na oponašanju signala koje naše imunološke ćelije koriste za zaštitu, umjesto na tradicionalnim vakcinama koje se oslanjaju na komponente pojedinih patogena.

„Nova vakcina podstiče više djelova imunološkog sistema i čini se da objašnjava široku zaštitu kod miševa.”

Kako kaže, to je pristup koji obećava i mogao bi da ima široku primjenu i važne implikacije i dodaje da je još rano jer su dosadašnja istraživanja sprovedena samo na miševima, iako pokazuju dobre imunološke odgovore.

„Sljedeća faza bila bi potpuno kontrolisana ispitivanja zaštite vakcine, uz direktno poređenje sa postojećim formulacijama vakcina, ali dug je put prije nego što ćemo znati da li ovaj pristup daje bezbjednu i efikasnu vakcinu za ljude” rekao je.