Izvještaji o poslovanju KJKP Gradski saobraćaj Sarajevo (GRAS) uskoro će se naći pred zastupnicima u Skupštini Kantona Sarajevo. Dokumenti otkrivaju precizne iznose koje je ovo preduzeće prihodovalo od reklama na starim tramvajima, što ponovo aktuelizira pitanje da li su zastarjela vozila ostala na šinama isključivo zbog profita od marketinških prostora, piše !Odgovor.ba.

Sumnje su posebno porasle nakon teške saobraćajne nesreće u februaru, kada je fokus javnosti usmjeren na sigurnost voznog parka. Analiza obuhvata izvještaje za 2020., 2021. i 2022. godinu, period obilježen pandemijom i rekonstrukcijom pruge, što je značajno reduciralo tramvajski saobraćaj u glavnom gradu Bosne i Hercegovine.

Prihodi rasli uprkos smanjenom broju vozila

Podaci pokazuju da je u 2020. godini prihod od reklama iznosio 262.392 KM, što je bio pad od skoro 300.000 KM u odnosu na godinu ranije. Pad je pravdan epidemiološkom situacijom i obustavom saobraćaja. Ipak, i u takvim okolnostima, čak 65,2 posto zarade, odnosno oko 172.000 KM, ostvareno je ljepljenjem reklama na vanjske površine tramvaja.

Zanimljivo je da su u 2021. godini prihodi porasli na 290.615 KM, iako je kapacitet saobraćaja bio manji. U toj godini su vanjske reklame na tramvajima činile dominantnih 75,5 posto ukupne zarade u ovom sektoru, donijevši preduzeću blizu 220.000 KM. Trend se nastavio i u 2022. godini, kada je od ukupno 234.348 KM, na tramvajske reklame otpalo 52,7 posto prihoda.

Garancija na nove tramvaje zabranjuje oglašavanje

Nadležni su ranije odbacivali tvrdnje da stari tramvaji saobraćaju zbog ugovora o oglašavanju, no finansijski izvještaji sugerišu da su upravo te površine ključne za generisanje prihoda. Na 25 novih tramvaja švicarskog proizvođača Stadler, oglašavanje je strogo zabranjeno zbog uslova garancije, što znači da je povlačenjem starih vozila GRAS ostao bez značajnog izvora novca.

Svi stari tramvaji povučeni su iz upotrebe sredinom februara nakon nesreće koja je otvorila pitanje njihove tehničke ispravnosti. Sada se pred zastupnicima Skupštine Kantona Sarajevo postavlja dilema o ekonomskoj opravdanosti održavanja starog voznog parka nauštrb sigurnosti putnika.